حافارد

ورود ا ثبت نام

حافارد استیل
قیمت ، اطلاعات و دانشنامه تیرآهن ، هاش و ریل
تیرآهن و هاش و ریل

قیمت « تیرآهن ، هاش و ریل »

نوع و سایزحالتآنالیزابعادمحل تحویلتولید کنندهوزنقیمتواحد
تیرآهن 8IPE12mکارخانهترک!ERROR! H2 -> H22 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 10IPE12mکارخانهترک!ERROR! H3 -> H22 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 12IPE12mکارخانهذوب آهن اصفهان!ERROR! H4 -> H14 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 12IPE12mکارخانهترک!ERROR! H5 -> H3 -> H22 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 14IPE12mکارخانهذوب آهن اصفهان!ERROR! H6 -> H14 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 14IPE12mکارخانهفایکو!ERROR! H7 -> H15 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 14IPE12mکارخانهآرین فولاد!ERROR! H8 -> H16 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 14IPE12mکارخانهیزد155kg!ERROR! H9 -> H17 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 14IPE12mکارخانهکرمانشاه120kg!ERROR! H10 -> H20 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 14IPE12mکارخانهنیشابور120kg!ERROR! H11 -> H21 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 14IPE12mکارخانهترک!ERROR! H12 -> H22 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 14IPE12mکارخانهبناب130kg!ERROR! H13 -> H18 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 16IPE12mکارخانهذوب آهن اصفهان!ERROR! H14 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 16IPE12mکارخانهفایکو!ERROR! H15 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 16IPE12mکارخانهآرین فولاد!ERROR! H16 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 16IPE12mکارخانهیزد190kg!ERROR! H17 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 16IPE12mکارخانهبناب165kg!ERROR! H18 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 16IPE12mکارخانهماهان!ERROR! H19 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 16IPE12mکارخانهکرمانشاه166kg!ERROR! H20 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 16IPE12mکارخانهنیشابور160kg!ERROR! H21 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 16IPE12mکارخانهترک!ERROR! H22 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 18IPE12mکارخانهذوب آهن اصفهان!ERROR! H23 -> H14 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 18IPE12mکارخانهفایکو!ERROR! H24 -> H15 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 18IPE12mکارخانهآرین فولاد!ERROR! H25 -> H16 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 18IPE12mکارخانهیزد226kg!ERROR! H26 -> H17 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 18IPE12mکارخانهماهان!ERROR! H27 -> H19 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 18IPE12mکارخانهکرمانشاه200kg!ERROR! H28 -> H20 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 18IPE12mکارخانهنیشابور!ERROR! H29 -> H21 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 18IPE12mکارخانهترک!ERROR! H30 -> H22 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 20IPE12mکارخانهذوب آهن اصفهان!ERROR! H31 -> H14 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 20IPE12mکارخانهفایکو!ERROR! H32 -> H15 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 20IPE12mکارخانهآرین فولاد250kg!ERROR! H33 -> H16 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 20IPE12mکارخانهیزد269kg!ERROR! H34 -> H17 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 20IPE12mکارخانهکرمانشاه240kg!ERROR! H35 -> H20 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 20IPE12mکارخانهنیشابور!ERROR! H36 -> H21 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 20IPE12mکارخانهترک!ERROR! H37 -> H22 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 20IPE12mکارخانهکره!ERROR! H38 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 20IPE12mکارخانهچین!ERROR! H39 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 22IPE12mکارخانهذوب.آهن.اصفهان!ERROR! H40 -> H14 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 22IPE12mکارخانهفایکو!ERROR! H41 -> H15 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 22IPE12mکارخانهآرین فولاد300kg!ERROR! H42 -> H16 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 22IPE12mکارخانهیزد315kg!ERROR! H43 -> H17 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 22IPE12mکارخانهترک!ERROR! H44 -> H22 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 22IPE12mکارخانهکره!ERROR! H45 -> H38 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 22IPE12mکارخانهچین!ERROR! H46 -> H39 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 24IPE12mکارخانهذوب آهن اصفهان!ERROR! H47 -> H14 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 24IPE12mکارخانهآرین فولاد350kg!ERROR! H48 -> H15 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 24IPE12mکارخانهیزد369kg!ERROR! H49 -> H16 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 24IPE12mکارخانهترک!ERROR! H50 -> H22 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 24IPE12mکارخانهکره!ERROR! H51 -> H38 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 24IPE12mکارخانهچین!ERROR! H52 -> H39 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 26IPE12mکارخانهذوب آهن اصفهان!ERROR! H53 -> H14 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 26IPE12mکارخانهترک!ERROR! H54 -> H22 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 26IPE12mکارخانهکره!ERROR! H55 -> H38 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 26IPE12mکارخانهچین!ERROR! H56 -> H39 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 28IPE12mکارخانهذوب آهن اصفهان!ERROR! H57 -> H14 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 28IPE12mکارخانهترک!ERROR! H58 -> H22 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 28IPE12mکارخانهکره!ERROR! H59 -> H38 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 28IPE12mکارخانهچین!ERROR! H60 -> H39 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 30IPE12mکارخانهذوب آهن اصفهان!ERROR! H61 -> H14 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 30IPE12mکارخانهترک!ERROR! H62 -> H22 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 30IPE12mکارخانهکره!ERROR! H63 -> H38 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 30IPE12mکارخانهچین!ERROR! H64 -> H39 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 30IPE12mکارخانهروس!ERROR! H65 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 32IPE12mکارخانهکره!ERROR! H66 -> H38 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 32IPE12mکارخانهچین!ERROR! H67 -> H39 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 32IPE12mکارخانهروس!ERROR! H68 -> H65 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 34IPE12mکارخانهکره!ERROR! H69 -> H66 -> H38 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 34IPE12mکارخانهچین!ERROR! H70 -> H67 -> H39 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 34IPE12mکارخانهروس!ERROR! H71 -> H68 -> H65 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 36IPE12mکارخانهکره!ERROR! H72 -> H66 -> H38 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 36IPE12mکارخانهچین!ERROR! H73 -> H67 -> H39 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 36IPE12mکارخانهروس!ERROR! H74 -> H68 -> H65 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 38IPE12mکارخانهکره!ERROR! H75 -> H66 -> H38 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 38IPE12mکارخانهچین!ERROR! H76 -> H67 -> H39 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 38IPE12mکارخانهروس!ERROR! H77 -> H68 -> H65 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 40IPE12mکارخانهکره!ERROR! H78 -> H66 -> H38 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 40IPE12mکارخانهچین!ERROR! H79 -> H67 -> H39 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 40IPE12mکارخانهروس!ERROR! H80 -> H68 -> H65 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 45IPE12mکارخانهکره!ERROR! H81 -> H66 -> H38 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 45IPE12mکارخانهچین!ERROR! H82 -> H67 -> H39 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 45IPE12mکارخانهروس!ERROR! H83 -> H68 -> H65 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 50IPE12mکارخانهکره!ERROR! H84 -> H66 -> H38 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 50IPE12mکارخانهچین!ERROR! H85 -> H67 -> H39 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 50IPE12mکارخانهروس!ERROR! H86 -> H68 -> H65 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 55IPE12mکارخانهکره!ERROR! H87 -> H38 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 55IPE12mکارخانهچین!ERROR! H88 -> H39 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 55IPE12mکارخانهروس!ERROR! H89 -> H65 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 60IPE12mکارخانهکره!ERROR! H90 -> H87 -> H38 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 60IPE12mکارخانهچین!ERROR! H91 -> H88 -> H39 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 60IPE12mکارخانهروس!ERROR! H92 -> H89 -> H65 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 65IPE12mکارخانهکره!ERROR! H93 -> H87 -> H38 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 65IPE12mکارخانهچین!ERROR! H94 -> H88 -> H39 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 65IPE12mکارخانهروس!ERROR! H95 -> H89 -> H65 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 70IPE12mکارخانهکره!ERROR! H96 -> H87 -> H38 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن 70IPE12mکارخانهچین!ERROR! H97 -> H88 -> H39 -> Unable to access External Workbookتومان
تیرآهن.70IPE12mکارخانهروس!ERROR! H98 -> H89 -> H65 -> Unable to access External Workbookتومان

تیرآهن چیست؟ بررسی انواع، کاربرد و مشخصات آن

 

اگر بخواهیم یکی از مهم‌ ترین و پر کاربردترین مصالح ساختمانی را نام ببریم، قطعا باید به تیرآهن اشاره کنیم. تیرآهن، پروفیل فولادی است که از بال و جان تشکیل می شود و می تواند I شکل یا H مانند باشد. این مقاطع فلزی توسط فرایند نورد گرم یا سرد تولید می شوند و عواملی مثل مواد تشکیل دهنده، فرایند تولید و شکل ظاهری باعث می شوند تا از استحکام و مقاومت بالایی برخوردار باشند. تیراهن انواع مختلفی دارد که در ساختمان های سبک و همچنین پروژه های سنگین و مهم مانند پل ها و سوله ها کاربردی هستند و وظیفه دارند بارهای اسکلت سازه را به دوش بکشند. آنچه که باعث می شود تیرآهن، پر مصرف ترین مصالح عمرانی باشد، سبک بودن است در عین حال که مقاومت بسیار بالایی دارد. بنابراین می تواند بدون اینکه وزن کلی سازه را به طور چشمگیری افزایش دهد، سطح قابل قبولی از ایمنی و پایداری را فراهم کند. البته این تنها ویژگی برجسته تیراهن نیست و در این مقاله به شکل مبسوط به ویژگی ها، مزایا و کاربردهای تیرآهن خواهیم پرداخت.

 تیرآهن چیست؟

تیرآهن نوعی از مصالح ساختمانی فولادی است که در سازه‌ های مختلف مورد استفاده قرار می گیرد و دارای ویژگی های برجسته ای نظیر وزن سبک، استحکام بالا، مقاومت در برابر خوردگی، استحکام در برابر آتش سوزی و تحمل بار بسیار بالا است. این پروفیل ها انواع مختلفی دارند و بر اساس اندازه، ضخامت و طول دسته ‌بندی می شوند. تنوع این مصالح آن ها را برای انواع و اقسام پروژه های کوچک و بزرگ مناسب می کند. باید به این نکته هم اشاره کرد که تیرآهن یک ماده سازگار با محیط زیست است؛ چرا که قابلیت بازیافت دارد، می‌ توان آن را ذوب کرد و برای ساخت سایر محصولات فولادی استفاده نمود.

ساختار تیرآهن‌ بدین گونه است که دو بخش اصلی دارند: بال و جان. شکل این دو بخش، نوع تیراهن را مشخص میکند و بال ها با زاویه 90 درجه در کنار جان تعبیه می شوند. این مقاطع فلزی به شکل شاخه های ۶ یا ۱۲ متری تولید و عرضه میشوند.


تیرآهن چیست؟

معرفی تیرآهن IPE

همانطور که اشاره شد، تیراهن انواع مختلفی دارد و ipe یکی از مدل های پروفیل های فولادی نیم پهن است که مخفف عبارت I Profile Eroeenne است. این نوع از مقاطع فلزی بر اساس استاندارد اروپا تولید می‌ شوند و ظاهری شبیه به I دارد. از مهم ترین کاربردهای این نوع تیراهن استفاده به عنوان ستون اصلی، تیر در پوشش و ماده اولیه برای ساخت پل لانه زنبوری است. Ipe برای ساختمان های چندین طبقه به سبب نصب آسان آن بسیار پرطرفدار است. از دیگر مزایای این مقاطع فلزی، ابعاد جمع و جور آن ها می باشد. این تیرآهن حجم کمتری از فضا را اشغال می کند.

 آشنایی با انواع تیرآهن

تیرآهن‌ ها در اشکال و اندازه های مختلفی تولید می شوند که هر کدام کاربردهای خاصی دارند. بر همین اساس برخی از این پروفیل های فولادی پر مصرف تر و برخی کمتر شناخته شده اند. آشنایی با انواع تیرآهن به مهندسان، معماران و طراحان کمک می‌ کند تا بتوانند بهترین نوع تیرآهن را برای پروژه خود انتخاب کنند. انتخاب تیراهن مناسب نه تنها باعث افزایش استحکام سازه می‌ شود، بلکه در مدیریت هزینه‌ های ساخت و ساز نیز تأثیر می گذارد. تیرآهن ها را می توان بر اساس سایز، کارخانه تولیدکننده و استاندارد ساخت، طبقه بندی کرد.

انواع تیرآهن بر اساس سایز

تیرآهن‌ ها را بر اساس سایز و ابعاد، باید به چند دسته تقسیم کرد که شامل تیرآهن‌ های سبک، متوسط و سنگین می شود. این مقاطع فولادی از سایز 8 تا 60 تولید می شوند که در این میان سایزهای 12 تا 24 به سبب کاربرد گسترده در پروژه های عمرانی شناخته شده تر هستند. سایز تیرآهن با وزن آن ارتباط مستقیم دارد، بر همین اساس از تیراهن های سبک برای ساختمان های مرتفع و از پروفیل های سنگین برای پروژه های بزرگ و سنگین استفاده می شود. چنانچه برای پروژه ها از مقاطع فلزی سبک تر استفاده شود، پایداری و استحکام سازه دچار مشکل خواهد شد و اگر از تیراهن سنگین تر از توان سازه استفاده شود احتمال ترک و شکست در اثر بالا رفتن وزن کلی ساختمان وجود دارد. بنابراین باید همواره از تیرآهن سایز مناسب استفاده کرد.

انواع تیرآهن بر اساس کارخانه

انواع تیرآهن را می توان بر اساس کارخانه تولیدکننده آن‌ها نیز طبقه بندی کرد. در ایران، کارخانه ‌های معتبری به تولید تیرآهن می پردازند که محصولات آن ها نه تنها در ایران بلکه در بازارهای آسیایی و اروپایی نیز شناخته شده هستند. معروف ترین کارخانه های تولید تیرآهن در ایران عبارتند از:

کارخانه ذوب ‌آهن اصفهان

 این کارخانه از قدیمی ترین و بزرگترین تولیدکنندگان فولاد در ایران است که قیمت آهن در آن برای فعالان در عرصه ساخت و ساز بسیار مهم است. محصولات این واحد تولیدی به سبب رعایت استانداردها و اصول جدول اشتال، بسیار پرطرفدار است و انواع مختلف تیرآهن از سایز 12 تا 30 را تولید می کند.

کارخانه ظفر بناب

این کارخانه که نزدیک به 20 سال است در حال فعالیت است، تیرآهن های IPE و INP را در سایزهای 12 تا 27 تولید می کند و علاوه بر اینکه برای مصرف کنندگان داخلی شناخته شده است، بخشی از تولیدات این کارخانه سالانه صادر می شود.

کارخانه آریان فولاد

این کارخانه در بوئین زهرا واقع شده است و قدمتی در حد کارخانه ظفر بناب دارد؛ محصولات آن در پروژه‌ های مختلف در سراسر کشور مورد استفاده قرار می گیرد. نزدیکی مسافت بین کارخانه و پایتخت باعث شده است حجم قابل توجهی از مقاطع فلزی پایتخت از آریان فولاد تامین شود.

کارخانه فایکو

کارخانه فولاد البرز ایرانیان در مازندران قرار دارد و پروفیل های فولادی شمال کشور را تامین می کند. این کارخانه حدود 10 سال است که شروع به فعالیت کرده، اما در همین مدت کم توانسته است جایگاه خوبی در بازار آهن پیدا کند و محصولات خود را در استانداردهای ملی و بین المللی تولید نماید.


آشنایی با انواع تیرآهن

انواع تیرآهن بر اساس استاندارد

شناخت انواع تیراهن کمک می کند تا مدیریت مالی پروژه را هوشمندانه انجام دهید و کار را سریع تر پیش ببرید. انواع تیراهن را بر اساس استاندارد باید اینگونه نام برد:

تیرآهن IPE دارای استاندارد اروپا و ایران

این تیراهن شبیه به حرف I انگلیسی است و برای ستون، سقف و پل های لانه زنبوری کاربرد دارد. این تیرآهن در بازار با عنوان تیرآهن چینی یا روسی معروف است و به دلیل ضخامت یکسان بال در ابتدا و انتهای خود، بسیار پرکاربرد است.

تیرآهن INP دارای استاندارد چین و روسیه

بال این تیرآهن در ابتدا نازک و کم کم ضخیم میشود و برای ستون بسیار پر مصرف است. تولید این پروفیل های فولادی در سایزهای 60 تا 800 میلی‌متری رایج است.

تیرآهن IPB بال پهن

این محصول در بازار با عنوان H شناخته می شود و به سبب همین شکل ظاهری از استحکام بسیار بالایی برخوردار است. این نوع تیراهن در دو دسته سبک و سنگین تولید می شود.

تیرآهن لانه زنبوری CPE

اصلی ترین مزایای این نوع تیرآهن وزن سبک، ممان اینرسی بالاتر و خمش کمتر نسبت به دیگر انواع تیراهن است. این پروفیل فولادی از نظر شکل ظاهری کاملا با دیگر انواع تیراهن ها تمایز دارد.

آشنایی با کاربردهای تیرآهن

تیرآهن به سبب خصوصیات خاص خود نظیر مقاومت بالا، استحکام در برابر خوردگی، فشار،آتش سوزی، نفوذ حشرات، اکسیداسیون و قابلیت نصب آسان، وزن سبک، قابلیت جوشکاری و اتصال در صنایع مختلفی اعم از عمران، کشتی سازی، پل سازی و پالایشگاه کاربردی است. تیرآهن می تواند اسکلت فلزی یک سازه باشد، در سقف به کار رود، به عنوان ستون و خرپا مورد استفاده قرار گیرد یا در تیرهای اصلی و فرعی کار گذاشته شود.

 آشنایی با مشخصات فنی تیرآهن

مشخصات فنی تیراهن، اطلاعات جامع و دقیقی را در مورد ابعاد، ویژگی‌ ها و ظرفیت باربری تیرآهن ارائه می دهد. این اطلاعات شامل طول، عرض و ضخامت تیرآهن، نوع فولاد استفاده‌ شده در ساختار تیراهن، درجه کیفی مواد و استانداردهای تولید می شود. مشخصات فنی، حداکثر بار مجاز را برای هر نوع تیرآهن مشخص می کند. دقت در انتخاب تیرآهن مناسب بر اساس مشخصات فنی، ضامن ایمنی، دوام و کارایی سازه است.


با مزایا و معایب تیرآهن آشنا شوید

 مزایا و معایب تیرآهن

از مزایای تیرآهن باید به استحکام و دوام بالا، مقاومت در برابر آتش و پوسیدگی و انعطاف در طراحی اشاره کرد. امروزه تصور ساخت و تکمیل هیچ سازه‌ای بدون تیرآهن ممکن نیست و این پروفیل ها برای ساخت سازه ‌های ایمن و با دوام طولانی ضروری هستند.

اما یکی از معایب تیرآهن احتمال زنگ‌ زدگی و خوردگی آنها است، به خصوص اگر در محیط های مرطوب یا آلوده استفاده شود. برای مقابله با این مشکل، تیرآهن باید گالوانیزه یا رنگ آمیزی شود که هزینه‌ هایی در پی دارد. مشکل بعدی، نوسان مداوم قیمت تیرآهن است که تحت تاثیر قیمت ارز، شرایط بازار و سیاست های تولید کننده تعیین می شود.

نحوه تشخیص انواع تیرآهن

تیرآهن‌ ها در یک دسته بندی اصلی به دو دسته بال پهن و بال باریک تقسیم می شوند که از نظر ظاهری یعنی بررسی شکل و ظاهر قابل تشخیص هستند. همچنین بررسی اندازه و ابعاد تیرآهن می تواند نوع آنها را مشخص کند. بررسی استانداردهای درج شده روی تیرآهن هم در تشخیص نوع آنها کمک کننده است. بسیاری از کارخانه های تولید مقاطع فلزی علائم اختصاری برند خود را روی پروفیل ها درج می کنند.

 چه کارخانه هایی تیرآهن تولید می کنند؟

کارخانه های معتبری در ایران، اقدام به تولید تیرآهن مطابق با استانداردهای ملی و بین المللی می کنند. استفاده از آخرین تکنولوژی ها و ماشین آلات پیشرفته باعث شده است تا محصولات این واحدهای تولیدی نه تنها در پروژه‌ های ساختمانی و صنعتی داخل کشور مورد استفاده قرار گیرد، بلکه حجم قابل توجهی از آن به دیگر کشورها صادر شود. از جمله معروف ترین کارخانه‌ های تولیدکننده تیرآهن در ایران باید به شرکت ذوب آهن اصفهان، ظفر بناب، گروه فولاد خوزستان، فایکو، و کارخانه‌ های فولاد خوزستان اشاره کرد. این کارخانه ‌ها نقش مهمی در صنعت فولاد ایران ایفا می کنند و انواع مقاطع فلزی و پروفیل های فولادی مورد نیاز کشور را تامین می نمایند.


پرمصرف ترین تیرآهن ها در بازار کدامند؟

 پر مصرف ترین تیرآهن ها در بازار فولاد

اگر بخواهیم سه مورد از پر مصرف ترین تیرآهن های بازار را نام ببریم، باید به تیرآهن IPE، تیرآهن هاش و تیرآهن لانه‌ زنبوری اشاره کنیم. هر کدام از این مقاطع فلزی کاربردهای متنوعی در صنایع سد سازی، پل سازی، ساختمان سازی، کشتی سازی و … دارند و به سبب مزایای مختلفی که دارند سطح تقاضای بالایی را در بازار آهن به خود اختصاص داده اند.

 چگونه تیرآهن مناسب را انتخاب کنیم؟

برای انتخاب تیرآهن مناسب اولین نکته مهمی که باید در نظر بگیرید، میزان باری است که روی تیرآهن اعمال می شود. باید حجم بار زنده و بار مرده را در نظر بگیرید و ابعاد پروژه را بسنجید. ارتفاع، طول و فاصله بین تکیه‌گاه‌ ها در انتخاب نوع و سایز تیرآهن، مهم است.

مولفه دیگر، مواد اولیه و استاندارد ساخت است. استانداردها مشخص می کنند که چه نوع تیرآهنی برای چه کاربردی مناسب است. باید قوانین محلی و بین المللی را هم در نظر بگیرید. مجاز نیستید از میزان مشخصی کمتر یا بیشتر از تیرآهن استفاده کنید. در نظر گرفتن این نکات کمک می کند تا بهترین پروفیل ها برای ساخت پروژه های ایمن را تامین کنید.

سوالات متداول

تیرآهن چیست؟

تیرآهن نوعی از مصالح ساختمانی فولادی است که در سازه‌ های مختلف مورد استفاده قرار می گیرد و دارای ویژگی های برجسته ای نظیر وزن سبک، استحکام بالا، مقاومت در برابر خوردگی، استحکام در برابر آتش سوزی و تحمل بار بسیار بالا است.

ساختار تیرآهن چیست؟

ساختار تیرآهن‌ بدین گونه است که دو بخش اصلی دارند: بال و جان. شکل این دو بخش، نوع تیراهن را مشخص می کند و بال ها با زاویه 90 درجه در کنار جان تعبیه می شوند. این مقاطع فلزی به شکل شاخه های ۶ یا ۱۲ متری تولید و عرضه می شوند.

تیرآهن چه کاربردهایی دارد؟

تیرآهن در صنایع مختلفی اعم از عمرانی، کشتی سازی، پل سازی و پالایشگاه کاربردی است و می تواند به عنوان اسکلت فلزی یک سازه، در سقف، به عنوان ستون و خرپا یا در تیرهای اصلی و فرعی کاربردی باشد.

استانداردهای تولید تیرآهن چیست؟

انواع تیراهن را بر اساس استاندارد باید اینگونه نام برد: تیرآهن IPE دارای استاندارد اروپا و ایران، تیرآهن INP دارای استاندارد چین و روسیه، تیرآهن IPB بال پهن، تیرآهن لانه زنبوری CPE

تیرآهن چیست؟ با انواع تیرآهن، ابعاد و استاندارد آن ها آشنا شوید

 
 

در سازه های مختلف برای تحمل تنش‌ های حاصل از نیروی برشی و لنگر خمشی از انواع تیرآهن استفاده می ‌شود. انواع تیرآهن در پنج دسته تیرآهن IPE، I7، INP، IPB و تیرآهن لانه زنبوری قابل دسته بندی هستند و در فرآیند تولید همه آن ها از نورد گرم استفاده می شود؛ تنها برخی تفاوت های جزئی در مراحل تولید تیرآهن معمولی و هاش وجود دارد. در این مطلب، قصد داریم به بررسی انواع تیرآهن و دسته بندی آن ها، کاربرد و همچنین روش ‌های برش آن در کارخانه اشاره کنیم. تا پایان این مقاله از دانشنامه آهن ملل همراه باشید.

 

 

محتوا   
1 تاریخچه تیرآهن
2 تیرآهن چیست؟
3 انواع استاندارد تیرآهن
4 چرا تیرآهن ها به این نام خوانده می شوند؟
5 جدول استاندارد تیرآهن و ابعاد آن ها
6 علامت اختصاری تیرآهن کارخانه های مختلف
7 مزایای استفاده از تیرآهن
8 معایب استفاده از تیرآهن
9 کاربردهای تیرآهن
10 نحوه تولید تیرآهن
11 برترین کارخانجات تولید تیرآهن
12 چگونه تیرآهن تقلبی را از اصل تشخیص دهیم؟
13 قیمت و خرید تیرآهن
آهن مللویژگی های کارخانه
۲نام محصولتیرآهن (beam)
۲انواع استاندارد

تیرآهن IPE
تیرآهن I7
تیرآهن INP
تیرآهن IPB
تیرآهن لانه زنبوری

۳سطح مقطعI (تیرآهن IPE و INP)
H (تیرآهن IPB)
۴تصویرعکس انواع تیرآهن

تاریخچه تیرآهن

اولین نیمرخ های فولادی که از نوع نبشی بود در سال ۱۸۱۹ میلادی نورد شد و نیمرخ های I شکل در سال ۱۸۸۴ ساخته شد. اولین آسمانخراش که ابداع آن به ویلیام لو بارون جنی (wiliam Le Baron Jenny) نسبت داده می شود همزمان با اعتصاب بناها عملی شد. قبل از آن، ساختمان های بلند با دیوارهای ضخیم اجرا می شد. او برای ساختمان ۱۰ طبقه خود از ستون های چدنی مدفون در مصالح و برای کف ساختمان از آهن شکل پذیر استفاده کرد.

در سال ۱۸۷۱ در ایالات متحده، آتش سوزی بزرگ شیکاگو هزاران ساختمان چوبی را ویران کرد. پس از آتش ‌سوزی، شیکاگو با ایجاد مقررات سخت ‌گیرانه‌ تر بر استفاده از مصالح ساختمانی غیر قابل احتراق مانند آجر، سنگ و سنگ آهک، تاکید کرد. راه حل های پیشنهادی استفاده از چدن و آهن فرفورژه همراه با آجرکاری بود؛ اما با رشد ساختمان سازی در شهر و نیاز به ساختمان های مرتفع، نیاز به سازه های فولادی، بیش از پیش احساس شد.

از سال ۱۸۷۵ تا ۱۹۲۰ پیشرفت در فناوری و تولید محصول فولادی افزایش یافت. در این دهه، راه ‌آهن‌ ها رشد کردند و مقاطع فولادی به مصالح ساختمانی تبدیل شد. تیرهای بال پهن یا تیرآهن IPB نیز برای اولین بار در این بازه زمانی و در سال ۱۹۰۷ در شرکت بیتلهم (Bethlehem) ساخته شد. در دهه ۱۹۴۰ نیز صدها هزار نفر در کارخانه‌ های فولاد آمریکا مشغول بودند و  از آن زمان، فولاد به طور منظم در ساخت و ساز ساختمان‌ ها استفاده می شود.

تیرآهن چیست؟

به قطعاتی که تحت اثر بارهای جانبی قرار می گیرند، تیر یا تیرآهن (beam) گفته می شود. تیرها معمولا به شکل افقی قرار داده می شوند و بارهای ثقلی را تحمل می کنند؛ ولی حالات استثنایی فراوانی نیز وجود دارد.

تیرها انواع مختلفی دارند که از آن جمله، تیرهای فرعی (joist)، نعلی درگاه ها (intel)، تیرهای اصلی (spandrel)، تیرهای طولی (stringer)، تیرهای کف (floor beams) و شاه تیر (girder) را می توان نام برد.

  • تیرهای فرعی به تیرهایی گفته می شود که با فاصله کم از یکدیگر، بار کف ها و سقف های ساختمان ها را تحمل می کنند.
  • تیرهای نعل درگاه در قسمت بازشو دیوارها قرار گرفته و بار روی در و یا پنجره را تحمل می کنند.
  • تیرهای اصلی، بار دیوارهای خارجی، بخشی از بار کف یا ورودی ساختمان را تحمل می کنند.
  • تیرهای طولی در پل ها به موازات طول پل قرار داشته و بار عبورگاه پل را تحمل می کنند.
  • تیرهای کف عمود بر تیرهای طولی قرار دارند که بار عبورگاه را از تیرهای طولی به شاه تیرهای پل یا خرپاها منتقل می کنند.
  • شاه تیر نیز به تیری گفته می شود که تیرهای دیگر به آن بار منتقل می کنند. شاه تیرها معمولا دارای مقطع I شکل و ارتفاع بالا هستند.

علاوه بر دسته بندی انواع تیر، با توجه به کاربردی که در بالا معرفی کردیم، انواع تیرآهن از نظر استاندارد تولید نیز قابل دسته بندی هستند که در ادامه به آن ها می پردازیم؛ اما قبل از آن باید با دو اصطلاح اصلی، یعنی بال و جان تیرآهن آشنا شوید.
جان تیر آهن : همانطور که در تصویر زیر مشاهده می کنید، به قسمت اصلی و بخش میانی تیر آهن، جان تیر آهن می گویند.
بال تیر آهن : به کناره ها و لبه های یک تیر آهن، بال تیر آهن می گویند.

انواع استاندارد تیرآهن

تیرآهن های موجود در بازار به دو شکل مقطع I و H هستند و در چهار استاندارد زیر تولید و عرضه می شوند. بین این استانداردها نیز دو نوع تیرآهن IPB یا تیرآهن هاش و تیرآهن IPE رایج ترین و پرطرفدارترین تیرآهن در ایران محسوب می شوند. در ادامه به معرفی هر کدام از این تیرآهن ها به طور مختصر می پردازیم.

  1. تیرآهن IPE
  2. تیرآهن I7 (تیرآهن سبک)
  3. تیرآهن INP
  4. تیرآهن IPB یا هاش
  5. تیرآهن لانه زنبوری

نکته: تیرآهن از لحاظ جنس انواع دیگری نیز دارد مانند تیرآهن استیل (استنلس استیل) که فقط در کشورهای چین، ویتنام و هند تولید می شود. تیرآهن استیل از مقاوم ترین تیرآهن ها در برابر حرارت است و می تواند تا دمای ۱۵۳۰ درجه سانتی گراد را تحمل کند.

۱- تیر  IPE یا W shape و کاربرد آن

این نوع تیرآهن از نظر ظاهری، شبیه به حرف I است و ضخامت بال هایش از ابتدا تا انتها ثابت است. به این نوع تیرآهن در ایران، تیرآهن معمولی یا تیر می گویند و در کشورهای دیگر، به نام I-beam  یا W shapes  نیز شناخته می شود. تیرآهن IPE بر اساس استانداردهای اروپایی تولید شده و در ایران بیشترین کاربرد را دارد. ارتفاع این محصول از ۸۰ تا ۶۰۰ میلی متر قابل تولید است. کاربرد تیرآهن IPE در صنعت ساختمان سازی، برای تولید خرپا، ستون و موارد دیگر استفاده می شود.

توصیه می کنیم برای آشنایی بیشتر با تیرآهن IPE معرفی این تیرآهن را مطالعه نمایید.

بیشتر بخوانید: تیرآهن IPE از معرفی تا بررسی مشخصات آن

معرفی و مشخصات تیرآهن IPE 

قیمت تیرآهن IPE

از عوامل موثر بر قیمت تیرآهن IPE استاندارد تولید، وزن هر شاخه تیرآهن، نوع و جنس آلیاژها و همچنین کارخانه سازنده تیرآهن IPE می باشد. به همین دلیل حتما در زمان خرید تیرآهن IPE، حتما به مشخصات تیرآهن و کارخانه تولید کننده آن توجه نمایید. در عین حال برای انتخاب بهترین قیمت این نوع تیرآهن می توانید به رصد روزانه قیمت این مقطع فولادی و مقایسه آن با سایر قیمت ها بپردازید تا بتوانید در بهترین زمان و مناسب ترین کیفیت اقدام به خرید نمایید. برای مشاهده آخرین قیمت تیرآهن IPE تمامی کارخانه ها که به صورت روزانه آپدیت می شود وارد لینک زیر شوید.

مشاهده قیمت و خرید تیرآهن IPE تمامی کارخانه ها

قیمت روز تیرآهن IPE 

۲- تیر I7 یا تیرآهن سبک

تیرآهن I7 از نظر ظاهری شبیه به تیرآهن IPE است. یعنی شبیه به حرف I انگلیسی بوده و ضخامت بال هایش ثابت است. به همین دلیل تشخیص این دو تیرآهن از نظر ظاهری ممکن نیست. برای تشخیص تیرآهن I7 از تیرآهن IPE باید به وزن آن ها توجه کنید. زیرا تیرآهن I7 در سایز مشخص همواره سبک تر از تیرآهن IPE در همان سایز است، در نتیجه قیمت آن نیز کمتر است. به دلیل همین وزنِ پایین، در بازار به تیراهن I7 «تیرآهن سبک» نیز می گویند.

تیرآهن I7 در سایزهای محدود ۱۲ تا ۲۰ سانتی متر تولید می شود و وزن هر متر آن از حدود ۹ تا ۲۰ کلیوگرم متغیر است. استاندارد وزن و تولید تیرآهن I7، کارخانه های تولید کننده و دیگر مشخصات این تیرآهن را می توانید در مقاله زیر بخوانید.

بیشتر بخوانید: تیرآهن I7 چیست؟ + مقایسه با تیرآهن معمولی

تیرآهن I7 چیست 

۳- تیر INP یا S shape و کاربرد آن

این نوع تیرآهن، مانند تیرآهن IPE، شبیه به حرف انگلیسی I است، با این تفاوت که ضخامت بال در آن یکسان نیست و شیب حدودی ۱۷ درجه دارد. به این معنی که ضخامت بال های آن در ابتدا نازک بوده و به تدریج در انتها و در نزدیکی جان، ضخیم می گردد. تیرآهن INP طبق استاندارد آمریکا تولید شده و با نام S shapes نیز شناخته می شود. بیشترین استفاده و تولید تیرآهن INP نیز در کشورهای چین و روسیه انجام می گیرد. ارتفاع این تیرآهن (مانند تیرآهن IPE) تقریبا ۸۰ تا ۶۰۰ میلی متر است. کاربرد این نوع از تیرآهن در صنایع کشتی سازی، ساختمان سازی، سد سازی، برج سازی، اسکله سازی و پل سازی می باشد. تیرآهن های INP تحمل بار کمتری نسبت به تیرآهن‌ های IPE دارد؛ به همین دلیل، قیمت آن نیز کمتر است.

توصیه می کنیم برای آشنایی بیشتر با تیرآهنINP به مقاله معرفی این تیرآهن که در باکس زیر قرار داده شده مراجعه نمایید.

بیشتر بخوانید: تیرآهن INP از معرفی تا بررسی مشخصات آن

معرفی و مشخصات تیرآهن INP 

۴- تیرآهن IPB (تیرآهن هاش) یا H shape و کاربرد آن

  شکل ظاهری این تیرآهن، شبیه به حرف H است؛ به همین دلیل به آن تیرآهن اچ، تیرآهن هاش یا H shapes می گویند. در تیرآهن هاش، بال و جان برابر هستند. ابعاد این تیرآهن نسبت به دو تیرآهن قبلی بیشتر است و بال های پهن تری نسبت به تیرآهن IPE دارد. ارتفاع تیرآهن IPB تقریبا بین ۱۰۰ تا ۱۰۰۰ میلی متر است. تیرآهن IPB در سه نوع سبک، سنگین و فوق سنگین، با فولادهای St52 ،St44 و St37 تولید می ‌شوند. تیرآهن هاش به دلیل مقاومت بالایی که دارد، بیشتر در ساخت ستون های ساختمان کاربرد دارد. اطلاعات بیشتر را پیرامون انواع تیرآهن هاش در مقاله معرفی تیرآهن هاش، مزایا و دلایل عدم استفاده کافی از آن مطالعه فرمایید.

بیشتر بخوانید: انواع تیرآهن هاش (IPB)، مزایا و دلایل عدم استفاده کافی از آن

تیرآهن هاش (IPB) و انواع آن 

قیمت تیرآهن هاش

تیرآهن های هاش موجود در کشور در دو نوع هاش ذوب آهن و هاش وارداتی می باشند که قبل از خرید تیرآهن هاش باید به قیمت آن ها توجه نمایید. به طور کلی می توان گفت قیمت تیرآهن هاش وارداتی بیشتر از تیرآهن های تولید داخل می باشد. در همین راستا قیمت تیرآهن هاش ذوب آهن نیز علاوه بر کیفیت بالایی که دارد، به صرفه تر بوده و در سایزهای۱۴ – ۱۶ – ۱۸ – ۲۰ – ۳۰ سبک و سنگین در بازار موجود می باشد. برای مشاهده قیمت روز هاش و خرید آن، وارد لینک زیر شوید.

مشاهده قیمت روز هاش سبک و هاش سنگین

آخرین قیمت تیرآهن هاش 

۵- تیر لانه زنبوری (CPE) و کاربرد آن

تیرآهن لانه زنبوری، همان تیرآهن معمولی یا IPE است که در کارگاه و با استفاده از چند مرحله برش به شکل لانه زنبوری در می آید. در واقع این نوع تیرآهن به دلیل شکل ظاهری خود و داشتن حفره هایی در طول جان تیرآهن، به این نام خوانده می شود.  تیرآهن لانه زنبوری، وزن سبک تری نسبت به سایر تیرآهن ها دارد و به دلیل وجود حفره های خود که معمولا شش ضلعی یا دایره ای است، برای عبور تاسیسات، لوله های برقی و ساخت و سازهای سبک مورد استفاده قرار می گیرد. اطلاعات بیشتر را در مورد این تیرآهن در مقاله معرفی تیرآهن لانه زنبوری مطالعه فرمایید.

بیشتر بخوانید: تیرآهن لانه زنبوری و روش هایی برای تقویت آن در سازه ها

آشنایی با تیرآهن لانه زنبوری 

قیمت تیرآهن لانه زنبوری

به این دلیل که تیر لانه زنبوری معمولا از تیرآهن IPE ساخته می شود، در نتیجه قیمت تیرآهن لانه زنبوری متاثر از قیمت تیرآهن IPE خواهد بود. همچنین سایز تیرآهن و وزن آن ها بعد از تولید، در قیمت نهایی تیر زنبوری تاثیرگذار است. در زیر می توانید قیمت روز تیرآهن لانه زنبوری را به صورت آنلاین مشاهده نمایید. این قیمت ها به صورت روزانه و پس از استعلام از کارگاه های تولیدکننده در جدول های قیمتی درج می گردد.

مشاهده قیمت روز تمامی سایزهای تیرآهن لانه زنبوری

قیمت روز تیرآهن زنبوری 

چرا تیرآهن ها به این نام خوانده می شوند؟

از جمله سوالاتی که معمولا پرسیده می شود، این است که: نام گذاری تیرآهن ها مخفف چیست؟ نام گذاری هر تیرآهن، مربوط به شکل ساختاری آن است. به طور کلی، نام های انتخاب شده برای تیرآهن یا سایر اشکال فولادی مستقیما به شکل، مقطع یا کیفیت محصول اشاره دارد.

به طور مثال، تیرآهن I به معنی تیرآهن های به شکل حرف  I انگلیسی است که همگی تیرآهن های استاندارد هستند و منظور از تیرآهن H، نوعی تیرآهن عریض با بال های پهن است.

همچنین نام گذاری و علامت اختصاری تیرآهن ها را به صورت زیر می توان بررسی کرد:

دلیل نام گذاری تیرآهن IPE یا W-beams

W در W-beams به معنای بال پهن یا «wide flange» بودن تیرآهن است.

IPE نیز مخفف سه عبارتI-section beam  (نشان دهنده سطح مقطع تیرآهن)،parallel flanges  (به معنی بال موازی) وEuropean  به معنی تولید بر اساس استاندارد اروپا (استاندارد UNI 5398 اروپا) می باشد.

دلیل نام گذاری تیرآهن INP یا S-beams

S در S-beams به معنای استاندارد (standard) است.

در INP نیزI  نشان دهنده سطح مقطع تیرآهن وN  به معنی narrow flanges یا بال های باریک می باشد.

دلیل نام گذاری تیرآهن IPB یا H-beams

H در H-beam به شکل ظاهری تیرآهن اشاره دارد که به شکل حرف H است.

IPB نیز نشان دهنده Wide wing wide parallel ( بال پهن موازی) است.

جدول استاندارد تیرآهن و ابعاد آن ها

استانداردهای ملی و بین المللی مصوب برای تولید انواع تیرآهن در جدول زیر، به عنوان یک مرجع گردآوری شده اند. در این جدول، علاوه بر معرفی استانداردهای تولید، مشخصات انواع تیرآهن ساختمانی از جمله سایز و وزن آن ها نیز بررسی شده اند.

نوع تیرآهننام تیرآهن در استاندارد ملی ایراناستاندارد تولیدارتفاع (سایز تیرآهن) (mm)عرض بال (mm)وزن تیرآهن (وزن واحد طول) (kg)
تیرآهن  IPE معمولیتیرآهن گرم نوردیده بال نیم پهن موازی (I-2)ISIRI 1791 DIN 1025-5 EN 10034۸۰ تا ۶۰۰۴۶ تا ۲۲۰۶ تا ۱۲۲
تیرآهن  IPE سبک (تیرآهن I7)تیرآهن گرم نوردیده نیمه سبک بال نیم پهن موازی (I-7)ISIRI 16348 EN 10034۱۲۰ تا ۲۰۰۶۳ تا ۹۹۹.۱ تا ۲۰.۶
تیرآهن INPتیرآهن گرم نوردیده بال باریک شیبدار (I-1)ISIRI 3277 DIN 1025-1 EN 10024۸ تا ۵۵۴۲ تا ۲۰۰۵.۹۴ تا ۱۶۶
هاش سبک (IPBL یا HEA)تیرآهن گرم نوردیده بال پهن موازی سبک (I-4)ISIRI 13781 DIN 1025-3 EN 10034 EN 10025-2۹۶ تا ۹۹۰۱۰۰ تا ۳۰۰۱۶.۷  تا  27
هاش سنگین (HEB  یا IPB)تیرآهن گرم نوردیده بال پهن موازی با وزن متوسط (I-5)ISIRI 14484 DIN 1025-2 EN 10034 EN 10025-2  ۱۰۰ تا ۱۰۰۰۱۰۰ تا ۳۰۰۲۰.۴ تا ۳۱۴
هاش فوق سنگین (IPBV یا HEM)تیرآهن گرم نوردیده بال پهن موازی سنگین (I-6)ISIRI 13779 DIN 1025-4 EN 10034 EN 10025-2۱۲۰ تا ۱۰۰۸۱۰۶ تا ۳۰۲۴۱.۸ تا ۳۴۹

علامت اختصاری تیرآهن کارخانه های مختلف

برای آنکه بتوانیم تیرآهن کارخانه های مختلف تشخیص دهیم، باید علامت اختصاری تیرآهن کارخانه ها را بشناسیم.

علامت مشخصه یا علامت اختصاری تیرآهن ها، شامل حروف اختصاری کارخانه تولیدکننده به همراه سایز تیرآهن است که روی بال آن ها حک می شود. به عنوان مثال، حروف اختصاری ESCO روی بال تیرآهن های تولیدی کارخانه ذوب آهن اصفهان حک می شود و یا علامت اختصاری تیرآهن اهواز INSIG به معنای گروه ملی فولاد ایران به همراه سایز تیرآهن می باشد.

خبر خوب اینکه در مقاله زیر علامت اختصاری تیرآهن همه کارخانه های ایران را آورده ایم. با مراجعه به این مقاله به راحتی می توانید با دیدن علامت روی تیرآهن کارخانه تولید کننده آن را تشخیص دهید.

بیشتر بخوانید: علامت اختصاری تیرآهن کارخانه های ایران

علامت اختصاری تیرآهن 

مزایای استفاده از تیرآهن

مهم ترین مزیت های استفاده از تیرآهن در صنعت ساختمان سازی شامل موارد زیر است:

  • اجرا و نصب سریع
  • امکان اتصال چندین قطعه
  • امکان توسعه پس از اتمام سازه
  • وجود تیرها در بازار به صورت پیش ساخته
  • کاربرد فراوان در ارتفاع زیاد

معایب استفاده از تیرآهن

معایب استفاده از تیرآهن در ساخت و ساز، عبارتند از:

  • ضعیف شدن تیر در دمای بالا
  • احتمال خوردگی
  • تمایل به کمانش
  • عدم اتصال مناسب قطعات به یکدیگر

کاربردهای تیرآهن

تیرآهن ها در سازه های بتنی و فلزی کاربرد گسترده ای داشته و بعد از میلگرد، بیشترین مصرف را در ساختمان سازی دارند. اصلی ترین کاربرد تیرآهن ها را می توان به صورت زیر بیان کرد:

  • کفی ستون
  • تیرهای اصلی (شاه تیر)
  • تیرهای میانی
  • خرپا
  • کف سوله ها و انبارها

 دیگر کاربردهای این مقطع فولادی در صنایعی مانند کشتی و اسکله سازی، پل سازی و … می باشد.

نحوه تولید تیرآهن

تیرآهن، مانند مقاطع فولادی دیگر از شمش های فولادی تولید می شود. در فرآیند ساخت تیرآهن، شمش های فولادی در کوره هایی تا دمای ۱۱۰۰ درجه سانتی گراد ذوب شده و با استفاده از غلتک به شکل دلخواه در می آیند و در طول های مشخصی برش می خورند. به طور کلی، فرآیند تولید تیرآهن در ۳ مرحله انجام می شود:

  1. نورد تیرآهن
  2. فرآیند سایزینگ
  3. کنترل و بسته بندی

در مقاله نحوه تولید تیرآهن می توانید انواع روش های تولید تیرآهن را با جزئیات بیشتر بخوانید.

بیشتر بخوانید: نحوه تولید تیرآهن، کاربرد و برش آن

روش های تولید تیرآهن 

نکته: جالب است بدانید نورد تیرآهن فقط برای تولید این محصول استفاده نمی شود. از نورد تیرآهن که دو نوع سرد و گرم دارد، علاوه بر ساخت این محصول در خمکاری و شکل دهی تیرآهن نیز استفاده می شود.

برترین کارخانجات تولید تیرآهن

بسیاری از کارخانه های کشور در زمینه تولید انواع تیر آهن های فولادی فعالیت می کنند. با توجه به آمارها می توان گفت بخش عمده تولیدکنندگان این مقطع فولادی در مرکز و غرب کشور قرار دارند. از جمله برترین تولیدکنندگان تیرآهن در ایران می توان به کارخانه ذوب آهن اصفهان، مجتمع جهان فولاد غرب، کارخانه گروه ملی اهواز، مجتمع پروفیل صنعت ماهان، کارخانه فولاد ناب تبریز و … اشاره کرد. بین کارخانه های فوق، تیرآهن های اصفهان و اهواز از محبوبیت بیشتری برخوردارند.

کارخانه ذوب آهن، معروف ترین و بزرگترین تولید کننده تیرآهن در ایران، امکان تولید انواع تیرآهن IPE ،INP و IPB را به صورت سبک و سنگین دارا می باشد. تیرآهن های تولیدی این کارخانه مطابق با استانداردهای ملی ایران و استانداردهای بین المللی انجام می گیرد. همچنین تیرآهن های ذوب آهن از نظر وزنی نزدیک ترین مقدار را به جدول اشتال دارند و طبیعتا از کیفیت و قیمت بیشتری نیز برخوردار هستند. کارخانه گروه ملی اهواز نیز در زمینه تولید تیرآهن IPE و تیرآهن I7 (تیرآهن IPE سبک) مشغول به فعالیت می باشد. تیرآهن های تولیدی این کارخانه نیز با توجه به استانداردهای ملی ایران تولید می شوند و کیفیت بالایی دارند. می توان گفت از نقاط قوت تیرآهن های دو شهر اصفهان و اهواز، تولید طبق استانداردهای جهانی است؛ اما تفاوت هایی نیز بین آن ها وجود دارد که از جنبه های گوناگون قابل بررسی است. در مقاله زیر می توانید مقایسه بین این دو تیرآهن را مطالعه نمایید.

بیشتر بخوانید: مقایسه تیرآهن اصفهان و اهواز

تفاوت تیرآهن اصفهان و تیرآهن اهواز 

محصولات دیگر کارخانه های تولید تیرآهن در کشور به صورت زیر می باشد:

  • کارخانه ذوب آهن اصفهان: تولید انواع تیرآهن IPE، INP، I7 و IPB به صورت سبک و سنگین
  • کارخانه گروه ملی اهواز: تولید انواع تیرآهن IPE و I7 (تیرآهن IPE سبک)
  • کارخانه فولاد ناب تبریز: تولید انواع تیرآهن IPE و I7
  • مجتمع پروفیل صنعت ماهان: تولید انواع تیرآهن IPE
  • مجتمع جهان فولاد غرب (کرمانشاه): تولید انواع تیرآهن IPE
  • کارخانه ظفر بناب: تولید انواع تیرآهن IPE
  • کارخانه فولاد البرز ایرانیان (فایکو): تولید انواع تیرآهن IPE
  • کارخانه شاهین بناب: تولید انواع تیرآهن IPE و I7
  • کارخانه فولاد یزد (احرامیان): تولید انواع تیرآهن IPE

معرفی کامل کارخانه ها، سایزهای تولیدی هر کارخانه و استاندارد تولید آن ها را در مقاله معرفی ۱۰ کارخانه تولید کننده تیرآهن در ایران مطالعه فرمایید.

بیشتر بخوانید: این ۱۰ کارخانه تولید تیرآهن، تمامی تیرآهن های کشور را تولید می کنند

کارخانه های تولید تیرآهن 

چگونه تیرآهن تقلبی را از اصل تشخیص دهیم؟

از آنجایی که تمامی تیرآهن ها در کارخانه های تولید تیرآهن ساخته می شوند و امکان ساخت آن ها از روش های دیگر و غیر اصولی وجود ندارد، در نتیجه، تولید تیرآهن تقلبی غیر ممکن است؛ اما این به آن معنی نیست که تمامی تیرآهن های موجود در بازار از اصالت، درصد خلوص و مقاومت بالایی برخوردار هستند.

همچنین، به خاطر تاثیر بالای مقاومت و کیفیت تیرآهن در ایمنی سازه ها، حتما به پارامترهای تشخیص تیرآهن اصل و استاندارد توجه فرمایید که در مقاله زیر معرفی شدند.

بیشتر بخوانید: چگونه تیرآهن تقلبی از اصل را تشخیص دهیم؟

تشخیص تیرآهن تقلبی 

قیمت و خرید تیرآهن

همانطور که پیش تر اشاره شد، کارخانه های بسیاری هستند که در زمینه تولید تیرآهن فعالیت دارند. هر کدام از این تیرآهن ها طبق استانداردهای ملی و جهانی تولید می شوند؛ اما از نظر قیمت با یکدیگر متفاوتند. این که چه عواملی بر قیمت تیرآهن تاثیر می گذارد و چرا قیمت تیرآهن کارخانه های مختلف با یکدیگر متفاوت است را می توانید در مقاله زیر مطالعه فرمایید.

بیشتر بخوانید: آیا قیمت تیرآهن کارخانه ها با یکدیگر متفاوت است؟

تفاوت قیمت تیرآهن کارخانه ها 

به دلیل حجم بالای معامله، وزن سنگین این مقطع فولادی و در نتیجه، بالا بودن هزینه تیرآهن، پیدا کردن شرکتی معتبر برای خرید تیرآهن حائز اهمیت می باشد. شرکت آهن ملل، به عنوان یکی از معتبرترین شرکت های بازرگانی در حوزه آهن آلات، به صورت روزانه بهترین قیمت تیرآهن را در بازار اعلام می کند. برای مشاهده قیمت روز انواع تیرآهن و خرید آن ها می توانید از لینک زیر استفاده کنید.

بیشتر بخوانید: آهن ملل؛ توزیع کننده انواع تیرآهن به صورت آنلاین و حضوری

قیمت روز تیرآهن 

اما قبل از اقدام به خرید تیرآهن، حتما نسبت به پارامترهای تاثیرگذار بر انتخاب بهترین قیمت و کیفیت تیرآهن توجه فرمایید. در این صورت می توانید با دانش کافی و بدون دغدغه اقدام کرده و خریدی مطمئن را تجربه کنید. در مقاله راهنمای خرید تیرآهن، تمامی پارامترهای ضروری برای خرید تیرآهن همراه با نکات مراحل قبل، حین و بعد از خرید بررسی شده اند.

بیشتر بخوانید: جامع ترین راهنمای خرید تیرآهن در بازار ایران

راهنمای خرید تیرآهن 

جمع بندی

تیرآهن، طبق استانداردهای مختلفی تولید می شود. همانطور که گفته شد، انواع تیرآهن های موجود در بازار، شامل تیرآهنIPB ,INP و IPE است. همچنین تیرآهن لانه زنبوری نیز از برش و اتصال تیرهای معمولی تولید می شود. هر کدام از تیرآهن هایی که ذکر کردیم، دارای مشخصات و ویژگی هایی هستند؛ به همین خاطر از آن ها استفاده های مختلفی می شود که در این مطلب شرح داده شد.

نوع و سایزحالتآنالیزابعادمحل تحویلتولید کنندهوزنقیمتواحد
هاش 10سبکHEA12mبنگاهترک200kg!ERROR! H2 -> H24 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 10سنگینHEB12mبنگاهترک200kg!ERROR! H3 -> H25 -> H24 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 10سبکHEA12mبنگاهایران200kg!ERROR! H4 -> H24 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 10سنگینHEB12mبنگاهایران244kg!ERROR! H5 -> H25 -> H24 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 12سبکHEA12mکارخانهذوب آهن اصفهان240kg!ERROR! H6 -> H22 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 12سنگینHEB12mکارخانهذوب آهن اصفهان320kg!ERROR! H7 -> H23 -> H22 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 12سبکHEA12mبنگاهترک240kg!ERROR! H8 -> H2 -> H24 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 12سنگینHEB12mبنگاهترک320kg!ERROR! H9 -> H3 -> H25 -> H24 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 14سبکHEA12mکارخانهذوب آهن اصفهان295kg!ERROR! H10 -> H6 -> H22 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 14سنگینHEB12mکارخانهذوب آهن اصفهان400kg!ERROR! H11 -> H7 -> H23 -> H22 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 14سبکHEA12mبنگاهترک295kg!ERROR! H12 -> H8 -> H2 -> H24 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 14سنگینHEB12mبنگاهترک400kg!ERROR! H13 -> H9 -> H3 -> H25 -> H24 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 16سبکHEA12mکارخانهذوب آهن اصفهان360kg!ERROR! H14 -> H6 -> H22 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 16سنگینHEB12mکارخانهذوب آهن اصفهان500kg!ERROR! H15 -> H7 -> H23 -> H22 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 16سبکHEA12mبنگاهترک360kg!ERROR! H16 -> H8 -> H2 -> H24 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 16سنگینHEB12mبنگاهترک500kg!ERROR! H17 -> H9 -> H3 -> H25 -> H24 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 18سبکHEA12mکارخانهذوب آهن اصفهان425kg!ERROR! H18 -> H6 -> H22 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 18سنگینHEB12mکارخانهذوب آهن اصفهان590kg!ERROR! H19 -> H7 -> H23 -> H22 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 18سبکHEA12mبنگاهترک425kg!ERROR! H20 -> H8 -> H2 -> H24 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 18سنگینHEB12mبنگاهترک590kg!ERROR! H21 -> H9 -> H3 -> H25 -> H24 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 20سبکHEA12mکارخانهذوب آهن اصفهان510kg!ERROR! H22 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 20سنگینHEB12mکارخانهذوب آهن اصفهان730kg!ERROR! H23 -> H22 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 20سبکHEA12mبنگاهترک510kg!ERROR! H24 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 20سنگینHEB12mبنگاهترک730kg!ERROR! H25 -> H24 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 20سبکHEA12mبنگاهکره510kg!ERROR! H26 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 20سنگینHEB12mبنگاهکره730kg!ERROR! H27 -> H26 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 20سبکHEA12mبنگاهچین510kg!ERROR! H28 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 20سنگینHEB12mبنگاهچین730kg!ERROR! H29 -> H28 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 22سبکHEA12mکارخانهذوب آهن اصفهان610kg!ERROR! H30 -> H6 -> H22 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 22سنگینHEB12mکارخانهذوب آهن اصفهان850kg!ERROR! H31 -> H7 -> H23 -> H22 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 22سبکHEA12mبنگاهترک610kg!ERROR! H32 -> H8 -> H2 -> H24 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 22سنگینHEB12mبنگاهترک850kg!ERROR! H33 -> H9 -> H3 -> H25 -> H24 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 22سبکHEA12mبنگاهکره610kg!ERROR! H34 -> H26 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 22سنگینHEB12mبنگاهکره850kg!ERROR! H35 -> H27 -> H26 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 22سبکHEA12mبنگاهچین610kg!ERROR! H36 -> H28 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 22سنگینHEB12mبنگاهچین850kg!ERROR! H37 -> H29 -> H28 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 24سبکHEA12mکارخانهذوب آهن اصفهان720kg!ERROR! H38 -> H30 -> H6 -> H22 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 24سنگینHEB12mکارخانهذوب آهن اصفهان1120kg!ERROR! H39 -> H31 -> H7 -> H23 -> H22 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 24سبکHEA12mبنگاهترک720kg!ERROR! H40 -> H32 -> H8 -> H2 -> H24 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 24سنگینHEB12mبنگاهترک1120kg!ERROR! H41 -> H33 -> H9 -> H3 -> H25 -> H24 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 24سبکHEA12mبنگاهکره720kg!ERROR! H42 -> H34 -> H26 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 24سنگینHEB12mبنگاهکره1120kg!ERROR! H43 -> H35 -> H27 -> H26 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 24سبکHEA12mبنگاهچین720kg!ERROR! H44 -> H36 -> H28 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 24سنگینHEB12mبنگاهچین1120kg!ERROR! H45 -> H37 -> H29 -> H28 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 26سبکHEA12mکارخانهذوب آهن اصفهان820kg!ERROR! H46 -> H30 -> H6 -> H22 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 26سنگینHEB12mکارخانهذوب آهن اصفهان1120kg!ERROR! H47 -> H31 -> H7 -> H23 -> H22 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 26سبکHEA12mبنگاهترک820kg!ERROR! H48 -> H32 -> H8 -> H2 -> H24 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 26سنگینHEB12mبنگاهترک1120kg!ERROR! H49 -> H33 -> H9 -> H3 -> H25 -> H24 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 26سبکHEA12mبنگاهکره820kg!ERROR! H50 -> H34 -> H26 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 26سنگینHEB12mبنگاهکره1120kg!ERROR! H51 -> H35 -> H27 -> H26 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 26سبکHEA12mبنگاهچین820kg!ERROR! H52 -> H36 -> H28 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 26سنگینHEB12mبنگاهچین1120kg!ERROR! H53 -> H37 -> H29 -> H28 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 28سبکHEA12mکارخانهذوب آهن اصفهان920kg!ERROR! H54 -> H30 -> H6 -> H22 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 28سنگینHEB12mکارخانهذوب آهن اصفهان1240kg!ERROR! H55 -> H31 -> H7 -> H23 -> H22 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 28سبکHEA12mبنگاهترک920kg!ERROR! H56 -> H32 -> H8 -> H2 -> H24 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 28سنگینHEB12mبنگاهترک1240kg!ERROR! H57 -> H33 -> H9 -> H3 -> H25 -> H24 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 28سبکHEA12mبنگاهکره920kg!ERROR! H58 -> H34 -> H26 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 28سنگینHEB12mبنگاهکره1240kg!ERROR! H59 -> H35 -> H27 -> H26 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 28سبکHEA12mبنگاهچین920kg!ERROR! H60 -> H36 -> H28 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 28سنگینHEB12mبنگاهچین1240kg!ERROR! H61 -> H37 -> H29 -> H28 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 30سبکHEA12mکارخانهذوب آهن اصفهان1050kg!ERROR! H62 -> H30 -> H6 -> H22 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 30سنگینHEB12mکارخانهذوب.آهن.اصفهان1400kg!ERROR! H63 -> H31 -> H7 -> H23 -> H22 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 30سبکHEA12mبنگاهترک1050kg!ERROR! H64 -> H32 -> H8 -> H2 -> H24 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 30سنگینHEB12mبنگاهترک1400kg!ERROR! H65 -> H33 -> H9 -> H3 -> H25 -> H24 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 30سبکHEA12mبنگاهکره1050kg!ERROR! H66 -> H34 -> H26 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 30سنگینHEB12mبنگاهکره1400kg!ERROR! H67 -> H35 -> H27 -> H26 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 30سبکHEA12mبنگاهچین1050kg!ERROR! H68 -> H36 -> H28 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 30سنگینHEB12mبنگاهچین1400kg!ERROR! H69 -> H37 -> H29 -> H28 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 30سبکHEA12mکارخانهروس1050kg!ERROR! H70 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 30سنگینHEB12mکارخانهروس1400kg!ERROR! H71 -> H70 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 32سبکHEA12mبنگاهکره1170kg!ERROR! H72 -> H26 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 32سنگینHEB12mبنگاهکره1530kg!ERROR! H73 -> H27 -> H26 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 32سبکHEA12mبنگاهچین1170kg!ERROR! H74 -> H28 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 32سنگینHEB12mبنگاهچین1530kg!ERROR! H75 -> H29 -> H28 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 32سبکHEA12mبنگاهروس1170kg!ERROR! H76 -> H70 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 32سنگینHEB12mبنگاهروس1530kg!ERROR! H77 -> H71 -> H70 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 34سبکHEA12mبنگاهکره1260kg!ERROR! H78 -> H71 -> H70 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 34سنگینHEB12mبنگاهکره1600kg!ERROR! H79 -> H72 -> H26 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 34سبکHEA12mبنگاهچین1260kg!ERROR! H80 -> H73 -> H27 -> H26 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 34سنگینHEB12mبنگاهچین1600kg!ERROR! H81 -> H74 -> H28 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 34سبکHEA12mبنگاهروس1260kg!ERROR! H82 -> H75 -> H29 -> H28 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 34سنگینHEB12mبنگاهروس1600kg!ERROR! H83 -> H76 -> H70 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 36سبکHEA12mبنگاهکره1350kg!ERROR! H84 -> H71 -> H70 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 36سنگینHEB12mبنگاهکره1700kg!ERROR! H85 -> H72 -> H26 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 36سبکHEA12mبنگاهچین1350kg!ERROR! H86 -> H73 -> H27 -> H26 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 36سنگینHEB12mبنگاهچین1700kg!ERROR! H87 -> H74 -> H28 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 36سبکHEA12mبنگاهروس1350kg!ERROR! H88 -> H75 -> H29 -> H28 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 36سنگینHEB12mبنگاهروس1700kg!ERROR! H89 -> H76 -> H70 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 38سبکHEA12mبنگاهکره1460kg!ERROR! H90 -> H71 -> H70 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 38سنگینHEB12mبنگاهکره1800kg!ERROR! H91 -> H72 -> H26 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 38سبکHEA12mبنگاهچین1460kg!ERROR! H92 -> H73 -> H27 -> H26 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 38سنگینHEB12mبنگاهچین1800kg!ERROR! H93 -> H74 -> H28 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 38سبکHEA12mبنگاهروس1460kg!ERROR! H94 -> H75 -> H29 -> H28 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 38سنگینHEB12mبنگاهروس1800kg!ERROR! H95 -> H76 -> H70 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 40سبکHEA12mبنگاهکره1500kg!ERROR! H96 -> H71 -> H70 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 40سنگینHEB12mبنگاهکره1860kg!ERROR! H97 -> H72 -> H26 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 40سبکHEA12mبنگاهچین1500kg!ERROR! H98 -> H73 -> H27 -> H26 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 40سنگینHEB12mبنگاهچین1860kg!ERROR! H99 -> H74 -> H28 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 40سبکHEA12mبنگاهروس1500kg!ERROR! H100 -> H75 -> H29 -> H28 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 40سنگینHEB12mبنگاهروس1860kg!ERROR! H101 -> H76 -> H70 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 45سبکHEA12mبنگاهکره1680kg!ERROR! H102 -> H71 -> H70 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 45سنگینHEB12mبنگاهکره2050kg!ERROR! H103 -> H72 -> H26 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 45سبکHEA12mبنگاهچین1680kg!ERROR! H104 -> H73 -> H27 -> H26 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 45سنگینHEB12mبنگاهچین2050kg!ERROR! H105 -> H74 -> H28 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 45سبکHEA12mبنگاهروس1680kg!ERROR! H106 -> H75 -> H29 -> H28 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 45سنگینHEB12mبنگاهروس2050kg!ERROR! H107 -> H76 -> H70 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 50سبکHEA12mبنگاهکره1860kg!ERROR! H108 -> H71 -> H70 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 50سنگینHEB12mبنگاهکره2250kg!ERROR! H109 -> H72 -> H26 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 50سبکHEA12mبنگاهچین1860kg!ERROR! H110 -> H73 -> H27 -> H26 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 50سنگینHEB12mبنگاهچین2250kg!ERROR! H111 -> H74 -> H28 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 50سبکHEA12mبنگاهروس1860kg!ERROR! H112 -> H75 -> H29 -> H28 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 50سنگینHEB12mبنگاهروس2250kg!ERROR! H113 -> H76 -> H70 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 55سبکHEA12mبنگاهکره1990kg!ERROR! H114 -> H26 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 55سنگینHEB12mبنگاهکره2400kg!ERROR! H115 -> H27 -> H26 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 55سبکHEA12mبنگاهچین1990kg!ERROR! H116 -> H28 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 55سنگینHEB12mبنگاهچین2400kg!ERROR! H117 -> H29 -> H28 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 55سبکHEA12mبنگاهروس1990kg!ERROR! H118 -> H70 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 55سنگینHEB12mبنگاهروس2400kg!ERROR! H119 -> H71 -> H70 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 60سبکHEA12mبنگاهکره2140kg!ERROR! H120 -> H114 -> H26 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 60سنگینHEB12mبنگاهکره2550kg!ERROR! H121 -> H115 -> H27 -> H26 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 60سبکHEA12mبنگاهچین2140kg!ERROR! H122 -> H116 -> H28 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 60سنگینHEB12mبنگاهچین2550kg!ERROR! H123 -> H117 -> H29 -> H28 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 60سبکHEA12mبنگاهروس2140kg!ERROR! H124 -> H118 -> H70 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 60سنگینHEB12mبنگاهروس2550kg!ERROR! H125 -> H119 -> H71 -> H70 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 65سبکHEA12mبنگاهکره2290kg!ERROR! H126 -> H114 -> H26 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 65سنگینHEB12mبنگاهکره2700kg!ERROR! H127 -> H115 -> H27 -> H26 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 65سبکHEA12mبنگاهچین2290kg!ERROR! H128 -> H116 -> H28 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 65سنگینHEB12mبنگاهچین2700kg!ERROR! H129 -> H117 -> H29 -> H28 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 65سبکHEA12mبنگاهروس2290kg!ERROR! H130 -> H118 -> H70 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 65سنگینHEB12mبنگاهروس2700kg!ERROR! H131 -> H119 -> H71 -> H70 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 70سبکHEA12mبنگاهکره2450kg!ERROR! H132 -> H114 -> H26 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 70سنگینHEB12mبنگاهکره2890kg!ERROR! H133 -> H115 -> H27 -> H26 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 70سبکHEA12mبنگاهچین2450kg!ERROR! H134 -> H116 -> H28 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 70سنگینHEB12mبنگاهچین2890kg!ERROR! H135 -> H117 -> H29 -> H28 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش 70سبکHEA12mبنگاهروس2450kg!ERROR! H136 -> H118 -> H70 -> Unable to access External Workbookتومان
هاش.70سنگینHEB12mبنگاهروس2890kg!ERROR! H137 -> H119 -> H71 -> H70 -> Unable to access External Workbookتومان

تیرآهن هاش چیست و انواع آن کدامند؟

شنبه 02 خرداد 1405
زمان مطالعه: 9 دقیقه

 یکی از مهم‌ترین مقاطع فولادی در صنعت ساختمان‌سازی و پروژه‌های عمرانی، تیرآهن هاش (H-Beam) است که به‌دلیل شکل خاص و بال‌های پهن خود، مقاومت بسیار بالایی دربرابر فشار و خمش دارد. این نوع تیرآهن به‌گونه‌ای طراحی شده که بتواند بارهای سنگین را به‌صورت یکنواخت در سازه توزیع کند و به‌همین‌دلیل در ساخت اسکلت فلزی ساختمان‌ها، پل‌ها و سازه‌های سنگین کاربرد گسترده‌ای دارد. تیرآهن هاش در انواع مختلفی مانند HEA، HEB و HEM تولید می‌شود که هرکدام از نظر وزن، ابعاد و ظرفیت باربری با یکدیگر تفاوت دارند. در این مقاله به بررسی تیرآهن هاش و انواع آن می‌پردازیم تا دید دقیق‌تری نسبت به کاربردها و ویژگی‌های این مقطع فولادی داشته باشید.

تیرآهن هاش چیست؟

اکثر مردم در واقع نمی‌دانند که تیرآهن چیست و انواع آن را نمی‌شناسند؛ در واقع تیرآهن و تیرآهن هاش، تفاوت‌هایی با یکدیگر دارند.تیرآهن هاش در واقع پروفیل نورد شده‌ای است که در سایز ۱۰۰ تا ۱۰۰۰ میلی‌متر و با طول ۱۲ متر تولید می‌شود و نسبت به تیرآهن‌های معمولی بال‌ بلندتر و پهن‌تری دارد و به همین خاطر به آن‌ها تیرآهن بال‌پهن هم گفته می‌شود.

تیرآهن هاش به علت ضخامت بالا و بزرگتر بودن سطح دارای مقاومت زیادی است
تیرآهن هاش به علت ضخامت بالا و بزرگتر بودن سطح دارای مقاومت زیادی است

شکل ظاهری هاش شبیه به H انگلیسی است و اندازه بال و ارتفاع آن تقریبا برابر هستند که همین امر سبب شده این محصول، از استحکام بالایی بهره‌مند شود. قیمت تیرآهن هاش به نوع آهن، کیفیت و خلوص آن بستگی دارد و با توجه به اینکه سهم زیادی از تیرآهن‌های هاش موجود در کشور، در بازار خارجی تولید می‌شوند، به نوسانات ارز نیز واکنش نشان می‌دهند. تولیدات این محصول تحت سه استاندارد st37، st44 و st52 انجام می‌شود که استاندارد st44 از انواع دیگر آن متداول‌تر است. 

در بازار داخلی، ذوب آهن اصفهان با تلاش‌های بسیار توانسته به تولیدکنندگان تیرآهن هاش بپیوندد و اکنون در سه سایز این محصول را تولید می‌کند. البته که هنوز این کارخانه در ابتدای راه است و مسیر پر پیچ و خمی در پیش‌روی خود برای رقابت با تولیدکنندگان خارجی این محصول می‌بیند، اما می‌توان امیدوار بود که در آینده‌ای نه چندان دور شاهد خودکفایی در تولید تیرآهن هاش باشیم. 

تیرآهن هاش در واقع پروفیل نورد شده‌ای است که در سایز ۱۰۰ تا ۱۰۰۰ میلی‌متر و با طول ۱۲ متر تولید می‌شود و نسبت به تیرآهن‌های معمولی بال‌ بلندتر و پهن‌تری دارد. هاش در دو نوع سبک و سنگین به بازار عرضه می‌شود و تفاوت اصلی این دو، در میزان ضخامت آن‌هاست.

انواع تیرآهن هاش از سبک تا سنگین

تیرآهن هاش یا بال‌پهن در دو نوع سبک و سنگین به بازار عرضه می‌شود و تفاوت اصلی در میزان ضخامت آن‌هاست.

  • تیرآهن هاش سنگین: این نوع تیرآهن را با نام‌های IPBV یا HEB هم می‌شناسند. ضخامت بال‌های هاش سنگین نسبت به هاش سبک بیشتر است. همچنین این تیرآهن جزو پرفروش‌ترین تیرآهن‌های دنیا محسوب می‌شود. 
  • تیرآهن ‌هاش سبک: IPBL یا HEA نام‌های دیگری هستند که برای تیرآهن سبک مورد استفاده قرار می‌گیرند و ضخامت بال‌ آن‌ها نسبت به هاش سنگین کمتر است. این نوع از هاش در شرکت ذوب آهن هم تولید می‌شود.
نمایی از تیرآهن هاش سبک
نمایی از تیرآهن هاش سبک

علاوه بر ضخامت، تیرآهن‌های سبک و سنگین در وزن هم با یکدیگر اختلاف دارند. وزن تیرآهن‌های هاش به ضخامت بال‌ها، جان و طول مقطع آن‌ها بستگی دارد. برای به دست آوردن وزن هر کدام از آن‌ها می‌توانید یک کیلو از محصول را در طول شاخه که معمولا ۱۲ متر است ضرب کنید یا به جدول وزن هاش مراجعه کنید و علاوه بر وزن، ویژگی‌هایی همچون ضخامت جان (منظور از جان، ورق ضخیمی است که بین بال‌های تیرآهن قرار گرفته است)، طول جان، شعاع، ضخامت بال و طول بال را مشاهده کنید.

کاربردهای تیرآهن بال‌پهن

تیرآهن‌های بال‌پهن برای ایجاد مقاومت بیشتر و تنش مکانیکی کمتر تولید شدند و سطح مقطع آن هم به این دلیل بزرگ‌تر از انواع معمولی آن است. تیرآهن‌های بال‌پهن در صنایع مختلفی کاربرد دارند، اما اصلی‌ترین کاربرد آن را می‌توان استفاده در خرپا و ستون‌ها دانست.

 این قطعه فولادی، به دلیل استحکام زیادی که دارد بهترین گزینه برای ساختن خرپا و تیر هستند. یکی دیگر از مزایایی که این نوع تیرآهن‌ها دارند این است که نیروی عمودی وارد بر خود را به راحتی مهار می‌کنند و به نوعی تکیه‌گاه عمودی عالی محسوب می‌شود. تیرآهن بال‌پهن قابلیت استفاده با طول ۱۰۰ متر را هم در ویژگی‌های متعدد خود جای داده است. 

از این محصول مانند تیرآهن زنبوری علاوه بر صنعت ساختمان سازی، در پل‌ سازی، اسکله‌سازی، پالایشگاه، کشتی‌سازی و سدسازی نیز از این محصول استفاده می‌شود. در تیرآهن‌های هاش معمولا ارتفاع با پهنای باند اندازه یکسانی دارند و یکی از دلایل مقاومت بیشتر این نوع تیرآهن، همین مورد است. همچنین این دلایل باعث می‌شوند تا تیرآهن بال‌پهن در برابر نیروهای خمشی و برشی و حرکات و رانش زمین نیز از خود مقاومت نشان دهد. 

تیرآهن هاش در ساخت سوله‌های صنعتی، ورزشی و ساخت پل‌های بزرگ استفاده می‌شود.
تیرآهن هاش در ساخت سوله‌های صنعتی، ورزشی و ساخت پل‌های بزرگ استفاده می‌شود.

تیرآهن بال‌پهن یا هاش با سرعتی که در نصب دارد و فضای کمی که اشغال می‌کند، به اتمام پروژه در زمان کمتر کمک زیادی خواهد کرد. با استفاده از این تیرآهن، ضریب خطا و میزان مصرف آهن تا حد قابل توجهی کاهش می‌یابد و در هزینه‌های عملیاتی نیز می‌توانید صرفه‌جویی کنید. 

بعد از تکمیل پروژه ساخت و ساز خود شاهد سازه‌ای یکنواخت خواهید بود. تیرآهن هاش علاوه بر موارد مثبت و کاربردهایی که دارد، شامل معایب محدودی هم هست که ذکر آن‌ها خالی از لطف نیست و می‌تواند دید بهتری به شما در مورد جوانب منفی آن بدهد. برای آشنایی بیشتر با موارد استفاده از این نوع تیرآهن می‌توانید به مقاله کاربرد هاش مراجعه کنید. 

معایب استفاده از تیرآهن بال پهن

تیرآهن‌های بال پهن، که به تیرآهن‌های H یا تیرآهن IPB نیز معروف هستند، دارای مزایای زیادی هستند اما معایبی نیز دارند. برخی از معایب آن‌ها شامل موارد زیر است:

  • کاهش مقاومت فولاد در دماهای بالا
  • مخارج حفاظت در برابر خوردگی
  • پرهزینه بودن انجام آزمایش جوش

مزایا و معایب تیرآهن هاش

تیرآهن هاش به دلیل طراحی خاص و مقطع پهن خود، یکی از پرکاربردترین مقاطع فولادی در پروژه‌های عمرانی و صنعتی محسوب می‌شود. این محصول در کنار مزایای فراوانی که دارد، معایبی هم به همراه می‌آورد که آگاهی از آن‌ها به مهندسان و خریداران کمک می‌کند تا انتخاب دقیق‌تری داشته باشند. در ادامه به بررسی مزایا و معایب این مقطع فولادی پرکاربرد می‌پردازیم: 

مزایای تیرآهن هاش

  • مقطع پهن و تحمل بار بیشتر در مقایسه با تیرآهن‌های معمولی
  • نصب و اجرای سریع‌تر در سازه‌ها
  • مقاومت بالا در برابر خمش و نیروهای جانبی
  • مناسب برای سازه‌های مرتفع، پل‌ها و پروژه‌های سنگین
  • امکان استفاده در دهانه‌های بزرگ بدون نیاز به ستون اضافی

معایب تیرآهن هاش

  • قیمت بالاتر نسبت به برخی مقاطع مشابه
  • وزن بیشتر که می‌تواند هزینه حمل‌ونقل را افزایش دهد
  • محدودیت در موجودی سایزهای خاص در بازار داخلی
  • نیاز به ماشین‌آلات سنگین‌تر برای جابه‌جایی و نصب در پروژه‌های بزرگ

فرآیند نورد هاش

روش‌های نورد تیرآهن به دو فرآیند اصلی تقسیم می‌شود که بسته به نوع مواد مورد استفاده در فرم‌های H شکل یا اسلب‌های مستطیلی باشد متفاوت است.

  • فرم‌های H شکل: زمانی که قرار است از فرم‌های H شکل به عنوان مواد اولیه استفاده شود به دلیل اینکه آن‌ها شباهت زیادی به محصولی که در انتها به دست می‌آید دارند، فرم دهی آن‌ها به طور یکنواخت انجام می‌پذیرد. 
  • اسلب‌های مستطیلی: در صورت استفاده از اسلب مستطیلی، محصولات سنگین‌تر و با سایزهای متفاوت قابل تولید هستند بنابراین، این روش کاربرد بیشتری نسبت به روش قبلی دارد و در حال حاضر بیشتر مورد استفاده قرار می‌گیرد. اما این فرآیند در فرم دهی نسبت به روش قبلی هیچ مزیتی ندارد زیرا میزان زیادی نورد برای شکل‌دهی نیاز است.

در هنگام نورد، این محصول رفته رفته افزایش عرض پیدا می‌کند. معمولا از روش‌های آماده سازی اسلب برای تولید محصولات استفاده می‌کنند چون رسیدن به عرض مشخص با توجه به ابعاد محصول ضروری است. اما در حال حاضر استفاده از این روش‌ها به دلیل پایدار نبودن فرآیند نورد مناسب نیست. یکی از مهم‌ترین نکات در هنگام استفاده از این روش، هدایت دقیق اسلب فولادی در میان نورد است چرا که در صورتی که درست انجام نپذیرد، منجر به ایجاد ضخامت نامتعادل در بال خواهد شد. 

در مرحله آخر نورد، برش محصول انجام می‌شود که معمولا طبق استاندارد در شاخه‌های ۱۲ متری برش داده می‌شوند. در فرایند تولید هاش نیز از همین روش و با استفاده از نورد گرم این کار را انجام می‌دهند.

اما این فرآیند چالش‌هایی را نیز در پیش ‌روی خود می‌بیند، که اصلی‌ترین آن، تولید عرض مقاطع، ایجاد تنش داخلی به دلیل اختلاف دما در حین فرآیند نورد و دمای محیط است که احتمال دارد منجر به ایجاد خمیدگی جان تیرآهن در هنگام کشش شود. برای حل این مسئله مهندسان دست به ابداع روش‌هایی زدند که در آن امکان استفاده از فن‌آوری های جدید برای نورد جان و عرض تیرآهن با اندازه دلخواه و تنظیمات سفارشی با استفاده از تکنولوژی کنترل دمایی است.

شمش‌های فولادی با ابعاد و ضخامت مشخص، از کارخانه‌های فولادسازی تهیه می‌شوند
شمش‌های فولادی با ابعاد و ضخامت مشخص، از کارخانه‌های فولادسازی تهیه می‌شوند

در روشی کارآمدتر برای تولید هاش پس از اینکه شمش فولادی در صفحات گرمایشی کوره گرم کننده قرار می‌گیرند به وسیله دو غلتک فشاری به هم فشرده می‌شوند و غلتک سایزکننده مشخصا برای لبه دهی نورد استفاده می‌شود در مرحله بعدی شمش فولادی به ضخامت مورد نظر تبدیل می‌شود، در نهایت ارتفاع جان با استفاده از نورد فشاری توسط غلتک‌های قابل تنظیم تولید می‌شود. در حین این روش فرآیند خنک شدن بال با آب در حین فرآیند نورد تیرآهن هاش با نسبت ضخامت‌های بالای بال بدون خم شدن جان انجام می‌شود. 

تفاوت تیرآهن و هاش

تیرآهن‌های معمولی تفاوت‌های زیادی با تیرآهن‌های هاش دارند. بیشترین و واضح‌ترین تفاوت تیرآهن و هاش مربوط به شکل ظاهری می‌شود، جایی که تیرآهن‌های معمولی به شکل I انگلیسی و تیرآهن‌های هاش به شکل H انگلیسی هستند و به دلیل نسبت اندازه بال به اندازه جان مختلفی که در این دو نوع وجود دارد، این تفاوت پدیدار شده است.

کاربردها جایی است که تفاوت بعدی این دو نوع تیرآهن با یکدیگر رقم می‌خورد و این اختلاف به دلیل محدودیت طول ساخت در تیرآهن‌های معمولی و همچنین استحکام بیشتر تیرآهن هاش به وجود آمده است. تیرآهن‌های معمولی مدت‌هاست که دیگر در ستون‌ها کاربردی ندارند و همانطور که در بالا هم به آن اشاره کردیم، تیرآهن هاش به خاطر مزایایی که دارد بیشتر در ستون‌ها و سازه‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

مورد بعدی که تیرآهن‌های معمولی و هاش در آن با یکدیگر متفاوت هستند، مقدار باری است که تحمل می‌کنند. که همانطور که بارها گفته شد، تیرآهن هاش قدرت و استحکام بیشتری به دلیل شکل ظاهری خود دارد و همین امر باعث می‌شود مقدار بار بیشتری را بتوانند تحمل کنند. همچنین معمولا تیرآهن‌های I شکل با استاندارد چین و روسیه ولی تیرآهن‌های H با استاندارد اروپا در بازار موجود هستند و این عوامل باعث اختلاف قیمت هاش و تیرآهن می‌شوند.

تیرآهن هاش یا بالا‌پهن، یکی از پراستفاده‌ترین مصالح ساختمانی است که هر روز نسبت به روز قبل اهمیت بیشتری پیدا می‌کند و در صنعت فولاد و آهن‌آلات ایرانی نیز پیشرفت خوبی را داشته است. آینده‌ این محصول در سال‌های پیش‌رو بسیار روشن است و علاوه بر ذوب آهن کارخانه‌های مختلفی برای تولید آن در تلاش هستند و با برنامه درست و دقیق به راحتی می‌توان واردات این کالا را متوقف و آن را در داخل کشور تولید کرد

تیرآهن هاش چیست و چه کاربردی در صنعت دارد؟

  • مقالات آهن

تیرآهن هاش یا بال پهن (H-Beam) نوعی پروفیل فولادی با استاندارد IPB است که سطح مقطعی شبیه به حرف H دارد و به‌دلیل بال‌های پهن و ضخیم، مقاومت بسیار بالایی در برابر خمش و فشار ارائه می‌دهد. این ویژگی باعث شده از مهم‌ترین اجزای سازه‌های فولادی مدرن به شمار رود. تیرآهن هاش H در سه نوع استاندارد اصلی تولید می‌شود.
انواع تیرآهن های هاش:

  • تیرآهن هاش سبک HEA
  • تیرآهن هاش سنگین HEB
  • تیرآهن هاش فوق سنگین HEM 

این نوع از تیرآهن هاش H بسته به ضخامت و وزن، در پروژه‌های عمرانی سنگین مانند پل‌سازی، برج‌سازی، سوله‌های صنعتی و اسکلت ساختمان‌های بلندمرتبه کاربرد دارد. طراحی مهندسی این تیرآهن موجب توزیع یکنواخت تنش در جان و بال شده و پایداری و ایمنی سازه را به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد؛ به همین دلیل، تیرآهن هاش یکی از محبوب‌ترین مقاطع فولادی در صنعت ساختمان و زیرساخت است. 
برای آشنایی بیشتر با انواع تیرآهن هاش، بررسی تفاوت مدل‌های HEA و HEB،مزایا و معایب و کاربردهای آن‌، پیشنهاد می‌کنیم ادامه این مطلب را از شهر آهن بخوانید. برای شنیدن یک تحلیل جامع و مفید، پادکست زیر را از دست ندهید.

راهنمای مطالعه متن
  • تیرآهن هاش بال پهن
  • منظور از جان تیر آهن چیست؟
  • انواع تیرآهن های هاش
  • تیرآهن های هاش HEB نسبت به تیرآهن های هاش HEA چه مزایایی دارند؟
  • گرید های مختلف تیرآهن هاش چیست؟
  • مزایا و معایب تیرآهن هاش
  • نحوه تولید تیرآهن هاش
  • فرق تیرآهن و هاش
  • کاربردهای تیرآهن هاش

تیرآهن هاش بال پهن

تیرآهن بال پهن یا هاش، مقطعی فولادی با شکل ظاهری شبیه حرف H انگلیسی است که به دلیل طراحی متقارن و بال‌های پهن، استحکام و پایداری بالایی در سازه ایجاد می‌کند. این نوع تیرآهن در دو نوع سبک و سنگین تولید می‌شود و معمولاً به‌صورت مربعی شکل دیده می‌شود. تیرآهن هاش بال پهن به گونه‌ای طراحی شده که اتصال تیرها و اجزای سازه‌ای روی آن به‌راحتی انجام می‌شود و مقاومت فوق‌العاده‌ای در برابر نیروهای فشاری و خمشی دارد. ابعاد آن معمولاً از ارتفاع ۱۰۰ تا ۱۰۰۰ میلی‌متر و طول ۸ تا ۱۶ متر متغیر است و در پروژه‌های بزرگ عمرانی مانند سدسازی، پل‌سازی، برج‌سازی و اسکلت‌های فلزی سنگین کاربرد گسترده‌ای دارد.

در structuralbeam آمده است:
تیرآهن هاش یک تیر فولادی سازه‌ای با مقطع H شکل است که جان و بال‌های ضخیم‌تری دارد و این امکان را فراهم می‌کند تا دهانه‌های بلندتری پوشش دهد.

منظور از جان تیر آهن چیست؟

قبل از پرداختن به جزئیات تیرآهن هاش، باید با اجزای اصلی یک تیرآهن آشنا شویم. تمام تیرآهن‌ها، چه معمولی و چه بال پهن، از دو بخش اصلی تشکیل شده‌اند: جان (Web) و بال (Flange). جان تیرآهن به بخش عمودی و میانی مقطع گفته می‌شود که وظیفه اصلی آن تحمل تنش‌های برشی (Shear Stress) است. بال‌های تیرآهن نیز دو قسمت افقی هستند که در بالا و پایین جان قرار گرفته‌اند و برای تحمل تنش‌های خمشی (Bending Stress) طراحی شده‌اند.

در تیرآهن هاش، به دلیل پهن‌تر بودن بال‌ها نسبت به ارتفاع جان، توزیع تنش‌ها به شکل بهینه‌تری صورت می‌گیرد و مقاومت مقطع به شکل چشمگیری افزایش می‌یابد.

انواع تیرآهن های هاش

تیرآهن‌های هاش بسته به ضخامت و ابعاد بال و جان، در سه استاندارد اصلی تولید می‌شوند که هر کدام مشخصات تیراهن بال پهن خاصی را ارائه می‌دهند:

  • تیرآهن هاش سبک (HEA): دارای وزن سبک‌تر و ضخامت کمتر بال‌ها. این نوع برای مواردی که وزن سازه اهمیت دارد و بارهای وارده متوسط هستند، مناسب است.
  • تیرآهن هاش سنگین (HEB): این مدل رایج‌ترین نوع تیرآهن هاش یا بال پهن است. وزن آن نسبت به HEA بیشتر و بال‌ها و جان ضخیم‌تری دارد و مقاومت بالایی را ارائه می‌دهد.
  • تیرآهن هاش فوق سنگین (HEM): سنگین‌ترین نوع هاش با بال و جان بسیار ضخیم. این مقطع برای سازه‌هایی با بارهای فوق‌العاده سنگین مانند پل‌های بزرگ و ساختمان‌های بسیار بلند استفاده می‌شود.

در تصویر زیر به مقایسه این نوع از تیرآهت های بال پهن پرداخته ایم.

 

تیرآهن های هاش HEB نسبت به تیرآهن های هاش HEA چه مزایایی دارند؟

تیرآهن‌های HEB (سنگین) نسبت به HEA (سبک) در یک سایز اسمی یکسان، به دلیل ضخامت بیشتر بال‌ها و جان، دارای مزایای حیاتی در طراحی سازه‌های سنگین هستند. مهم‌ترین مزیت HEB استحکام بالاتر و قابلیت تحمل بار بسیار بیشتر است، به‌ویژه در ستون‌هایی که باید در برابر نیروهای محوری شدید و خمش مقاومت کنند. این مقطع سنگین‌تر، مقاومت بهتری در برابر کمانش (Buckling) فراهم می‌آورد و برای دهانه‌های بلندتر یا سازه‌هایی با بارهای فوق‌العاده سنگین (مانند پل‌ها یا طبقات پایین آسمان‌خراش‌ها) انتخاب مهندسی مطمئن‌تری محسوب می‌شود.
برای مقایسه بهتر، لطفاً جدول زیر را مشاهده کنید.

ویژگیHEA (هاش سبک)HEB (هاش متوسط/سنگین)
وزن مقطعسبک‌ترسنگین‌تر
ضخامت بال و جانکمتربیشتر
ظرفیت تحمل بارمتوسطبالاتر (مقاومت برشی و خمشی بیشتر)
مناسب برایسازه‌های سبک و بارهای متوسطسازه‌های سنگین و بارهای شدید

گرید های مختلف تیرآهن هاش چیست؟

مانند سایر محصولات فولادی، تیرآهن هاش نیز با استفاده از فولادهای ساختمانی با گریدهای مختلف تولید می‌شود. گرید فولاد نشان‌دهنده ترکیب شیمیایی و خواص مکانیکی آن (مانند تنش تسلیم و استحکام نهایی) است. رایج‌ترین گریدهای مورد استفاده در ساخت هاش عبارتند از:

  • گرید S235 (معادل St37): سبک‌ترین و انعطاف‌پذیرترین گرید، مناسب برای کاربردهای عمومی و سازه‌های سبک.
  • گرید S355 (معادل St52): پرکاربردترین گرید، دارای استحکام تسلیم بالا، که برای سازه‌های سنگین و بزرگ که نیاز به مقاومت بالا دارند، ایده‌آل است.

مزایا و معایب تیرآهن هاش

استفاده از تیرآهن هاش با وجود برتری‌های فنی، دارای مزایا و معایب کلی است که در تصمیم‌گیری برای انتخاب مقطع نقش دارند:

مزایا

  • تحمل بارهای محوری و لنگرهای خمشی بسیار بالا.
  • مقاومت در برابر خمش و کمانش.
  • ایجاد اتصالات قوی‌تر و مطمئن‌تر در سازه‌های اسکلت فولادی.
  • کاهش زمان ساخت سازه در پروژه‌های بزرگ.

معایب

  • قیمت اولیه بالاتر نسبت به تیرآهن معمولی.
  • وزن بالا که حمل‌ونقل و نصب آن نیازمند تجهیزات سنگین‌تر است.
  • نیاز به دقت بالاتر در برش و مونتاژ به‌دلیل ابعاد بزرگ.

نحوه تولید تیرآهن هاش

تیرآهن هاش معمولاً به روش نورد گرم (Hot Rolling) تولید می‌شود. فرآیند تولید به این صورت است که شمش‌های فولادی بزرگ (بیلت یا اسلب) در کوره‌های با دمای بالا گرم می‌شوند. سپس، شمش‌های داغ از میان غلتک‌های با شکل‌دهی خاص عبور داده می‌شوند. این غلتک‌ها به‌تدریج شمش را فشرده کرده و به شکل نهایی H درمی‌آورند. در نهایت، مقطع نورد شده در طول‌های استاندارد بریده شده و پس از سرد شدن و انجام عملیات تکمیلی مانند کنترل کیفی، بسته‌بندی می‌شود. کیفیت و مشخصات تیراهن بال پهن خروجی مستقیماً وابسته به دقت غلتک‌ها و دمای نورد است.

فرق تیرآهن و هاش

تیرآهن معمولی که در ایران با نام‌های IPE یا IPN شناخته می‌شود، مقطعی با بال‌های باریک است که طول بال‌های آن معمولاً از ارتفاع جان کمتر است. در مقابل، تیرآهن هاش یا بال پهن دارای بال‌هایی با طول زیاد (معمولاً برابر یا نزدیک به ارتفاع جان) است که در زبان بین‌المللی با نماد HE شناخته می‌شود.

  • تیرآهن (IPE/IPN): دارای بال‌های باریک، ارتفاع زیاد، و مناسب برای بارهای سبک‌تر و دهانه‌های کوتاه‌تر.
  • تیرآهن هاش (HE): دارای بال‌های پهن، توزیع متوازن‌تر وزن، و ایده‌آل برای تحمل بارهای سنگین و دهانه‌های بلند.

در تصویر زیر به مقایسه  تیرآهن و تیر آهن هاش پرداخته ایم.

 

شاید این مطلب هم برای شما جالب باشد:

مطالب خواندنی دیگر:

همه ی آنچه در مورد تیرآهن باید بدانید

کاربردهای تیرآهن هاش

کاربرد تیرآهن هاش یا بال پهن به‌طور عمده در ساخت‌وسازهای سنگین و سازه‌هایی است که نیاز به مقاومت بالا و دهانه‌های وسیع دارند. برخی از مهم‌ترین کاربردهای تیرآهن هاش عبارتند از:

  • آسمان‌خراش‌ها: ستون‌های اصلی و تیرهای باربر در سازه‌های چندطبقه.
  • پل‌سازی: به‌عنوان تیرهای اصلی در دهانه‌های بلند پل‌ها.
  • سوله‌ها و سازه‌های صنعتی: ساخت اسکلت اصلی سوله، کارخانه‌ها و انبارها با دهانه‌های بسیار وسیع.
  • اسکلت تجهیزات سنگین: پایه‌ها و فریم‌های ماشین‌آلات و تجهیزات بزرگ صنعتی.
  • سازه‌های دریایی و فراساحلی: به دلیل مقاومت بالا در برابر فشار و شرایط سخت محیطی.

 

تیرآهن هاش، یک انتخاب استراتژیک برای مهندسان است که به دنبال ترکیب ایمنی، استحکام و بهره‌وری در سازه‌های مدرن هستند. برای اطلاع از قیمت تیرآهن هاش و مشاوره خرید انواع محصولات فولادی، می‌توانید با کارشناسان شهر آهن مراجعه تماس بگیرید.

شاید این مطلب هم برای شما جالب باشد:

مطالب خواندنی دیگر:

قیمت آهن در شهر های مختلف و عوامل تاثیرگذار بر آن

همانطور که گفته شد، تیرآهن های هاش HEB نسبت به تیرآهن های هاش HEA وزن بالاتری دارند، چرا که بال های آن ها ضخیم تر است. به علت تنوع در اندازه ی تیرآهن های هاش، معمولاً این تیرآهن ها نسبت به تیرآهن های I کاربرد بیشتری دارند. تیرآهن های هاش را می توان تا طول 100 متر استفاده کرد، اما این میزان در تیرآهن هایI ، 30 متر است. از دیگر برتری های تیرآهن های هاش نسبت به ترآهن های I می‌توان به مقاومت بالای آن ها در برابر نیروهای خمشی و نیروهای برشی اشاره کرد. از تیرآهن های هاش می توان به عنوان ستون ساختمان نیز استفاده کرد، چرا که سطح مقطع بزرگتری دارد.
برای اطلاع از چگونگی صادرات تیرآهن با کارشناسان در تماس باشید.

نوع و سایزحالتآنالیزابعادمحل تحویلتولید کنندهوزنقیمتواحد
ریل T5آسانسور12mبنگاهتومان
ریل T9آسانسور12mبنگاهتومان
ریل T45آسانسور12mبنگاهتومان
ریل T5-T9آسانسور12mبنگاهتومان
ریل T16-T89آسانسور12mبنگاهتومان
ریل T16-T90آسانسور12mبنگاهتومان
ریل A45جرثقیل12mبنگاهتومان
ریل A55جرثقیل12mبنگاهتومان
ریل A65جرثقیل12mبنگاهتومان
ریل A75جرثقیل12mبنگاهتومان
ریل A100جرثقیل12mبنگاهتومان
ریل A120جرثقیل12mبنگاهتومان
ریل R8معدن12mبنگاهتومان
ریل R12معدن12mبنگاهتومان
ریل R15معدن12mبنگاهتومان
ریل R18معدن12mبنگاهتومان
ریل R24معدن12mبنگاهتومان
ریل S14معدن12mبنگاهتومان
ریل S18معدن12mبنگاهتومان
ریل S20معدن12mبنگاهتومان
ریل S30معدن12mبنگاهتومان
ریل R33قطار12mبنگاهتومان
ریل R38قطار12mبنگاهتومان
ریل R43قطار12mبنگاهتومان
ریل R64قطار12mبنگاهتومان
ریل S49قطار12mبنگاهتومان
ریل S54قطار12mبنگاهتومان
ریل UIC60قطار12mبنگاهتومان

ریل راه آهن، مشخصات، آنالیز و انواع ریل راه آهن

 
ریل راه آهن

ریل های قطار یکی از مهم ترین اجزا در حمل و نقل با قطار می باشد.

اگر از نظر فنی در ساخت ریل ها مشکلی وجود داشته باشد ممکن است باعث تغییر مسیر قطار در نتیجه خسارات جانی و مالی بسیاری شود.

بسیار حائز اهمیت است که طراحان ریل آهن شناخت لازم درباره انواع ریل آهن و چگونگی ساخت آن ها داشته باشند.

 

انواع ریل راه آهن

با توجه به کاربرد ریل های فولادی به سه دسته ی

  • ریل های راه آهن Rail Road

مورد استفاده برای قطارهای بین شهری و درون شهری

  • ریل های معدنی Mineral Rail

در معادن به جابجایی واگن ها کمک می کنند

  • ریل های جرثقیل Crain Rail

به منظور حرکت بازوهای متحرک جرثقیل های صنعتی

تقسیم بندی می شوند.

سالیانه میلیون ها تن کالاهای مختلف و تعداد زیادی مسافر توسط سامانه های ریلی هر کشور جابجا می شوند بنابراین راه آهن هر کشوری اهمیت بالایی دارد.

همچنین سرعت معدن کاوی ارتباط مستقیمی با کیفیت شبکه ریلی درون معدن دارند.

ریل معدنی

از دسته ریل های پرکاربرد در صنایع معدنی و حمل و نقل ریل معدنی است. راه اهن R  معرف استاندارد ریل معدنی می‌باشد.

ریل معدنی
ریل معدنی

ریل جرثقیلی

یکی از انواع پرمصرف ریل در صنعت ریل جرثقیلی می باشد.

استاندارد ریل های جرثقیلی

  • استانداردهای KP
  • استانداردهای MRS
  • استانداردهای CR

این نوع از ریل معمولا با استاندارد A انجام می شود اما استانداردهای دیگری از جمله KP – QU – CR – MRS نیز شامل می شود.

ریل جرثقیلی خود به دو دسته ی

  • ریل جرثقیلی ساده
  • ریل جرثقیلی زنجیری

تبدیل می شود.

ریل راه آهن

راه اهن و معدنی S  که نشان دهنده استاندارد مخصوصی می‌باشد از دسته ریل های پرکاربرد در صنایع معدنی و حمل و نقل می‌باشد.

ریل راه آهن
ریل راه آهن

استاندارد ریل راه آهن

  • استانداردهای UIC
  • استانداردهای JIS
  • استانداردهای R
  • استانداردهای S
  • استانداردهای QU
  • استانداردهای A

مشخصات فنی ریل راه آهن

از نظر ظاهری ریل راه آهن از مقطع فولادی نورد شده تشکیل شده است.

ریل راه آهن به صورت دو خط موازی کنار یکدیگر قرار گرفته و بعد روی شاسی به صورت ثابت با پیچ و مهره متصل می شود.

ریل راه آهن باید به گونه ای ساخته شود تا بتواند نیروی وارد شده خارجی را در سرتاسر آن تقسیم کند چون همانگونه که می دانید وظیفه ی ریل راه اهن تحمل بار وسیله نقلیه و هدایت صحیح آن می باشد.

اگر این کار به درستی انجام نشود با فشار بیشتر وارد شده به بعضی نقاط باعث شکست ریل و در نهایت منحرف شدن قطار شود.

برای اینکه نیروی وارد شده به صورت مساوی تقسیم شود برای اتصال ریل و راه آهن از بست و پابند استفاده می شود.

از نظر فنی این کار بسیار اهمیت دارد چون باعث کاهش اصطکاک بین وسیله نقلیه می شود. بنابراین ریل ها در اثر نیروی قطار شکسته نمی شوند.

این کار از نظر فنی بسیار مهم است، زیرا باعث کاهش اصطکاک بین وسیله نقلیه و ریل راه اهن خواهد شد. در نتیجه مانعی در برابر حرکت ایجاد نشده و ریل ‌ها نیز در اثر نیروی قطار نمی ‌شکنند.

برای ساخت ریل راه آهن سایر مشخصات فنی از جمله میزان سایش و خوردگی، کاربرد، تنش ‌های دینامیکی  و سایر نیروهای موجود باید درنظر گرفته شود.  

بسیار اهمیت دارد که فرآیند تولید ریل بسیار دقیق باشد و عملیات متالوژی ثانویه در کوره پاتیلی و گاز زدایی به درستی انجام شود.

ریل های تولید شده باید به لحاظ فنی طبق استانداردهای قابل قبول باشد، برای این کار لازم است ریل های تولیدی از نظر شیمیایی، ابعاد، عیوب ظاهری سطوح شمش و تست ‌های دیگر کاملاً بررسی شود.

اگر همه این موارد ذکر شده در ساخت ریل رعایت شوند ریلی باکیفیت تولید خواهد شد.

فرآیند ساخت ریل راه آهن

ساخت ریل باید توسط مهندسین ناظر مجرب انجام شود چون مراحل پیچیده زیادی دارد.

در اینجا می خواهیم فرآیند ساخت ریل راه آهن استاندارد EN 13674 – ۱ را شرح دهیم. بنابراین با آهن ملل همراه باشید.

  • نیتروژن ذوب

میزان نیتروژن ذوب معمولا در تولید میله های فولادی کمتر از ۱۲۰ ppm اما در ریل راه آهن نباید از ۹۰ ppm بیشتر باشد.

  • هیدروژن ذوب

میزان هیدروژن باید کمتر از ۲/۵ ppm باشد.

میزان هیدروژن اهمیت زیادی دارد به همین علت مجددا مقدار آن در مرحله ی آخر ریخته گری اندازه گیری می شود.

  • میزان اکسیژن ذوب

طبق استاندارد برای ساخت ریل میزان اکسیژن ذوب ۲۰ ppm می باشد.

  • سولفور پرینت

تست سولفور پرینت برای مقایسه ی استانداردهای مشخص با اندازه گیری میزان پراکندگی و توزیع ترکیبات گوگردی مورد استفاده قرار می گیرد.

  • آزمون سختی

لازم است حتما بعد از تولید، آنالیز شیمیایی برای مشخص شدن این پارامتر انجام شود چون میزان سختی و استحکام ریل راه آهن اهمیت والایی دارد.

  • عمق دکربوره

باید بعد از ساخت عمق دکربوره کنترل شود چون معیاری برای سختی سنجی ریل فولادی می باشد.

  • ناخالصی‌های اکسیدی

میزان ناخالصی ‌های اکسیدی در ریل ‌های تولید شده بسیار اهمیت دارد و باید دقیقاً طبق استاندارد باشند. استاندارد قابل قبول برای ناخالصی ‌های اکسیدی به شکل زیر است:

K3<10   برای حداقل ۹۵ درصد نمونه ‌ها
K3<20   برای حداکثر ۵ درصد نمونه ‌ها

آنالیز ریل راه آهن

ریل های فولادی علاوه بر ریل راه اهن و انتقال قطارهای باربری و مسافربری یا مترو کاربرد دیگری نیز دارند.

لازم است بدانید که فولادهای CK45 و CK55 مقاومت بالایی در برابر اصطکاک و سایش دارند.

از این دو فولاد ذکر شده علاوه بر ریل راه اهن برای نگه داری و مسیر حرکت جرثقیل های معلق، مسیر واگن ‌های معدنی، مسیر باز و بسته شدن درب ‌های صنعتی و انواع گاراژها نیز مورد استفاده قرار می گیرد.

برای ساخت ریل های فولادی معمولا از فولادهای CK45 و CK55 استفاده می شود که حاوی

  • ۰٫۴۵ درصد کربن
  • ۰٫۲۵ درصد سلیسیم
  • ۰٫۶۵ درصد منگنز

هستند.

برای تسمه ها و چهار پهلوهای ریل از فولاد ST52 و ST37 مورد استفاده قرار می گیرد.

ریل راه آهن چه مشخصات فنی و آلیاژی باید داشته باشد؟

 

 

ریل راه آهن به عنوان اصلی‌ ترین جزء زیرساخت خطوط حمل‌ و نقل ریلی، باید دارای ترکیبی دقیق از استحکام، سختی سطحی و چقرمگی مغز باشد تا در برابر بارهای دینامیکی و سایش مداوم چرخ‌ ها مقاومت کند. انتخاب ریل قطار مناسب تنها به شکل ظاهری آن محدود نمی‌ شود، بلکه ترکیب شیمیایی فولاد، عملیات حرارتی و دقت ابعادی نقش تعیین‌ کننده‌ ای در عملکرد آن دارند. بررسی جدول استاندارد ریل قطار نشان می‌ دهد که مقاطع مختلف بر اساس وزن ریل قطار و نوع کاربری طبقه‌ بندی می‌ شوند و این موضوع مستقیماً بر طول هر شاخه ریل قطار و نحوه حمل‌ و نصب اثر دارد. از نظر اقتصادی نیز تحلیل مشخصات فنی در کنار مقایسه قیمت تیرآهن با ریل آهن برای پروژه‌ های زیرساختی اهمیت دارد، زیرا هر دو محصول در گروه مقاطع فولادی سنگین قرار می‌ گیرند اما کاربری متفاوتی دارند. در نهایت، انتخاب صحیح ریل راه اهن باید بر اساس استانداردهای بین‌ المللی، شرایط اقلیمی و میزان بار ترافیکی مسیر انجام شود تا ایمنی و دوام شبکه ریلی تضمین گردد.


ریل راه‌ آهن چیست؟

ریل راه‌ آهن چیست؟

ریل راه آهن مقطع فولادی ویژه‌ ای است که به عنوان مسیر هدایت و انتقال بار در شبکه‌ های حمل‌ و نقل ریلی مورد استفاده قرار می‌ گیرد و وظیفه آن تحمل نیروهای عمودی، جانبی و ضربه‌ ای ناشی از حرکت قطار است. ريل قطار با مقطع مشخص شامل سر ریل، جان و پایه طراحی می‌ شود تا توزیع تنش به‌ صورت یکنواخت انجام گیرد و از تمرکز تنش جلوگیری شود. جنس ریل قطار معمولاً از فولاد پرکربن یا فولاد منگنزدار انتخاب می‌ شود تا مقاومت سایشی و استحکام خستگی افزایش یابد. در فرآیند ساخت ریل قطار از نورد گرم سنگین و کنترل دقیق ترکیب شیمیایی استفاده می‌ شود تا خواص مکانیکی مطابق استانداردهای بین‌ المللی تأمین گردد. اجزای ریل راه آهن در کنار تراورس و اتصالات مکمل، یک سیستم یکپارچه ایجاد می‌ کنند که پایداری خط را تضمین می‌ نماید. با توجه به نوسانات بازار فولاد، تغییرات قیمت آهن نیز می‌ تواند بر هزینه تولید و تأمین ریل آهن برای پروژه‌ های ریلی اثرگذار باشد.

تاریخچه ریل راه آهن

نخستین مسیرهای ریلی به قرن هجدهم باز می‌ گردد؛ زمانی که واگن‌ ها توسط اسب کشیده می‌ شدند و سطح حرکت آن‌ ها روی تیرهای چوبی ساده قرار داشت. این سازه‌ های ابتدایی به دلیل محدودیت تحمل بار، دوام پایینی داشتند. از دهه 1760 میلادی با نصب نوارهای چدنی روی بستر چوبی، گامی مهم در ارتقای ریل قطار برداشته شد. هر چند این ترکیب نسبت به چوب خالص مقاوم‌ تر بود، اما تحت بارهای سنگین به‌ راحتی دچار شکست می‌ شد و هزینه نگهداری آن، به‌ ویژه با افزایش قیمت تسمه آهنی، قابل توجه بود.

در ادامه، طراحی مقطع تغییر یافت و ریل‌ های فلنج‌ دار چدنی معرفی شدند تا چرخ‌ ها هدایت بهتری داشته باشند. با این حال شکنندگی چدن همچنان چالش اصلی باقی ماند. نقطه عطف تحول زمانی بود که جان برکینشو با توسعه نورد بهبود یافته در اوایل قرن نوزدهم، امکان تولید مقاطع آهنی بلندتر و مقاوم‌ تر را فراهم کرد. این پیشرفت مسیر را برای بهینه‌ سازی ابعاد ریل راه آهن و ارتقای مشخصات فنی ریل راه آهن هموار ساخت.

با ورود فولاد به صنعت ریلی، دوام، استحکام خستگی و قابلیت تولید شاخه‌ های طولانی افزایش یافت. توسعه روش‌ های جوشکاری نیز سبب شد اتصالات ریل راه آهن به شکل یکپارچه‌ تری اجرا شوند و خطوط در مسیرهای پیچیده و طولانی با ایمنی بالاتر احداث گردند.

مشخصات فنی ریل راه آهن

ریل راه آهن از نظر شکل ظاهری از یک مقطع فولادی نورد شده تشکیل می ‌شود که به شکل دو خط موازی کنار هم قرار می‌ گیرند و بعد به ‌صورت ثابت روی شاسی تعبیه شده با پیچ و مهره متصل می‌ شوند. از آنجایی‌ که مهم‌ ترین وظیفه ریل راه ‌آهن تحمل بار وسیله نقلیه و هدایت صحیح آن است، باید طوری ساخته شود که نیروی وارد شده خارجی در سرتاسر آن تقسیم شود. در غیر این صورت به بعضی نقاط فشار بیشتری وارد شده و باعث شکست ریل و منحرف شدن قطار می ‌شود. برای اینکه بتوان نیرو را پخش کرد از بست و پابند برای اتصال ریل راه آهن استفاده می‌ شود. این کار از نظر فنی بسیار مهم است، زیرا باعث کاهش اصطکاک بین وسیله نقلیه و ریل راه آهن خواهد شد. در نتیجه مانعی در برابر حرکت ایجاد نشده و ریل ‌ها نیز در اثر نیروی قطار نمی ‌شکنند.


مشخصات فنی ریل راه آهن

سایر مشخصات فنی که برای ساخت ریل راه آهن باید در نظر گرفته شود شامل کاربرد، تنش ‌های دینامیکی و استاتیکی وارد شده، میزان سایش و خوردگی و سایر نیروهای موجود می‌ باشد. اگر همه این موارد در ساخت ریل رعایت شوند ریلی با کیفیت تولید خواهد شد. برای این کار فرایند تولید ریل باید بسیار دقیق بوده و عملیات متالوژی ثانویه در کوره پاتیلی و گاز زدایی تحت خلأ به‌ درستی انجام شود. بعد از تولید ریل نیز باید ریل‌ های تولید شده از نظر شیمیایی، ابعاد، عیوب ریخته گری فولاد و تست ‌های دیگر کاملاً بررسی ‌شده و به لحاظ فنی طبق استانداردهای قابل قبول باشد.

جنس ریل قطار

جنس ریل قطار بر پایه فولادهای پرکربن و کم‌ آلیاژ با درصد کنترل‌ شده منگنز و سیلیسیم انتخاب می‌ شود تا تعادل مناسبی میان سختی سطحی، مقاومت سایشی و چقرمگی مغز مقطع ایجاد گردد. در پاسخ به این پرسش که ریل قطار چیست باید آن را یک مقطع مهندسی‌ شده دانست که تحت بارهای متناوب و ضربه‌ ای شدید کار می‌ کند، بنابراین فولاد مصرفی آن باید در برابر خستگی و ترک‌ های ریز مقاوم باشد. ریل آهن مورد استفاده در خطوط اصلی معمولاً تحت عملیات حرارتی قرار می‌ گیرد تا ساختار مارتنزیتی یا پرلیتی ریزدانه ایجاد شود و طول عمر افزایش یابد. در کاربردهای معدنی که بار محوری بالا و شرایط خورنده وجود دارد، انتخاب آلیاژ مناسب مستقیماً بر قیمت ریل معدنی اثر می‌ گذارد.

وزن ریل قطار

وزن ریل قطار یکی از مهم‌ ترین شاخص‌ های طراحی خطوط ریلی است که بر اساس کیلوگرم بر متر بیان می‌ شود و مستقیماً با ظرفیت باربری و پایداری خط ارتباط دارد. هر چه وزن مقطع بیشتر باشد، مقاومت در برابر تنش‌ های خمشی و ضربه‌ ای افزایش می‌ یابد و ریل آهن توان تحمل بار محوری سنگین‌ تری خواهد داشت. در پروژه‌ های قدیمی، از جمله در دوره توسعه شبکه سراسری، وزن هر شاخه ریل راه آهن پهلوی ایران متناسب با فناوری نورد آن زمان انتخاب می‌ شد و معمولاً از مقاطع سبک‌ تر نسبت به استانداردهای امروزی استفاده می‌ کردند. در پاسخ به این پرسش که ریل های راه آهن نیم خط هستند؟ باید توضیح داد نیم‌ خط به ریل‌ های سبک‌ تری گفته می‌ شود که در خطوط فرعی یا صنعتی کاربرد دارند و وزن کمتری نسبت به خطوط اصلی دارند. همچنین در کاربردهای صنعتی، تغییر وزن مقطع بر قیمت ریل جرثقیل اثرگذار است، زیرا ظرفیت باربرداری جرثقیل‌ های ریلی وابسته به مشخصات وزنی ریل قطار خواهد بود.

جدول استاندارد ریل قطار

جدول استاندارد ریل قطار مرجعی فنی برای انتخاب صحیح مقطع در پروژه‌ های ریلی است و اطلاعاتی مانند وزن واحد طول، ارتفاع مقطع، عرض سر ریل و مشخصات مکانیکی را ارائه می‌ دهد. در طراحی ریل راه آهن، مهندسان با توجه به بار محوری، سرعت بهره‌ برداری و شرایط اقلیمی، نوع استاندارد را تعیین می‌ کنند تا عملکرد سازه در بلند مدت تضمین شود. استانداردهای متداول شامل UIC، EN و AREMA هستند که هر کدام محدوده‌ های مشخصی برای ترکیب شیمیایی و خواص مکانیکی تعریف کرده‌ اند. بررسی این جداول نشان می‌ دهد انتخاب مقطع تنها بر اساس وزن انجام نمی‌ شود، بلکه مقاومت کششی و سختی سطحی نیز اهمیت دارد. از نظر اقتصادی، مقایسه هزینه تولید ریل با مقاطع ساختمانی مانند فولادهای ساختمانی رایج که مبنای قیمت میلگرد آلیاژی st37 قرار می‌ گیرند، نشان می‌ دهد فرآیند تولید ریل به دلیل الزامات متالورژیکی دقیق‌ تر پیچیده‌ تر و تخصصی‌ تر است.

جدول نمونه استاندارد مقاطع رایج ریل

نوع استانداردوزن (کیلوگرم بر متر)ارتفاع مقطع (میلی‌ متر)عرض سر ریل (میلی‌ متر)کاربرد اصلی
UIC 545415970خطوط اصلی پرسرعت
UIC 606017272خطوط با بار سنگین
S494914967خطوط فرعی
AREMA 115RE5716871شبکه باری سنگین

اجزای ریل راه آهن

اجزای ریل راه آهن مجموعه‌ ای از عناصر مهندسی‌ شده هستند که در کنار یکدیگر عملکرد ایمن و پایدار خط را تضمین می‌ کنند. در مقطع ریل قطار سه بخش اصلی شامل سر ریل، جان و پایه تعریف می‌ شود که هر کدام نقش مشخصی در انتقال و توزیع تنش دارند. سر ریل محل تماس مستقیم چرخ با خط بوده و باید سختی و مقاومت سایشی بالایی داشته باشد. جان ریل وظیفه انتقال نیروهای برشی و خمشی را بر عهده دارد و پایه ریل بار را به تراورس منتقل می‌ کند. علاوه بر خود مقطع، سیستم خط شامل تراورس، ادوات اتصال، صفحه زیر ریل و بالاست نیز از اجزای مکمل به شمار می‌ روند. هماهنگی میان این اجزا موجب کاهش تمرکز تنش و افزایش طول عمر بهره‌ برداری می‌ شود. از نظر اقتصادی، هزینه ساخت و نگهداری این مجموعه با سایر محصولات فولادی مهندسی مانند مقاطع با مبنای قیمت میلگرد CK45 متفاوت است، زیرا الزامات مکانیکی ریل بسیار تخصصی‌ تر طراحی می‌ شود.

جدول اجزای اصلی سیستم ریل

نام اجزاءمحل قرارگیریوظیفه اصلیویژگی فنی مهم
سر ریلبالاترین بخش مقطعتماس با چرخ و تحمل سایشسختی سطحی بالا
جان ریلبخش میانی مقطعانتقال تنش خمشی و برشیمقاومت کششی مناسب
پایه ریلپایین مقطعتوزیع بار روی تراورسپایداری هندسی
تراورسزیر ریلحفظ فاصله و تثبیت خطتحمل بار فشاری
ادوات اتصالبین ریل و تراورسمهار و تثبیت ریلمقاومت در برابر لرزش

انواع ریل راه آهن

انواع ریل راه آهن بر اساس روش تولید فولاد و همچنین نوع کاربری در شبکه‌ های حمل‌ و نقل و صنعت دسته‌ بندی می‌ شوند. از نظر متالورژیکی، فولاد مورد استفاده در این مقاطع می‌ تواند به روش دمش اکسیژن در کنورتور، کوره زیمنس مارتین، کوره قوس الکتریکی یا فرآیند توماس تولید شود که هر کدام بر خلوص شیمیایی و خواص مکانیکی اثر می‌ گذارند. با این حال در مرحله بهره‌ برداری، تقسیم‌ بندی کاربردی اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا شرایط بارگذاری، سرعت حرکت و محیط کاری تعیین می‌ کند چه مقطعی انتخاب شود. در پروژه‌ های صنعتی و حمل‌ و نقل، شناخت دقیق انواع ریل راه آهن باعث بهینه‌ سازی هزینه‌ های نصب، نگهداری و افزایش طول عمر خط می‌ شود. در ادامه، مهم‌ ترین دسته‌ های کاربردی معرفی می‌ شوند.


انواع ریل راه آهن
  1. ریل معدنی

برای خطوط حمل مواد در تونل‌ ها و معادن زیرزمینی استفاده می‌ شود.
مقطع آن سبک‌ تر بوده و برای سرعت‌ های پایین طراحی می‌ گردد.
تمرکز اصلی در این نوع، سهولت نصب و مقاومت در محیط‌ های مرطوب است.

  1. ریل جرثقیلی سقفی

در سالن‌ های صنعتی و خطوط جرثقیل دروازه‌ ای کاربرد دارد.
در تیپ‌ های KP، A، QU، CR و MRS تولید می‌ شود که تیپ A رایج‌ تر است.
طراحی آن برای تحمل بار متمرکز و حرکت رفت و برگشتی انجام می‌ گیرد.

  1. ریل خطوط اصلی راه آهن

در مسیرهای بین‌ شهری و شبکه سراسری نصب می‌ شود.
دارای وزن بالاتر و مقاومت خستگی بیشتر نسبت به سایر انواع است.
برای سرعت‌ های بالا و بار محوری سنگین مطابق استانداردهای بین‌ المللی تولید می‌ گردد.

آنالیز آلیاژ ریل راه آهن

آنالیز آلیاژ ریل راه آهن بر پایه فولادهای کربنی با ترکیب کنترل‌ شده عناصر آلیاژی انجام می‌ شود تا تعادل دقیقی میان سختی، استحکام کششی و مقاومت به سایش برقرار گردد. در تولید ریل قطار معمولاً از فولادهای پرکربن در محدوده 0.45 تا 0.80 درصد کربن استفاده می‌ شود که حضور منگنز موجب افزایش استحکام و بهبود رفتار خستگی می‌ گردد. سیلیسیم نیز نقش مؤثری در افزایش مقاومت تسلیم و پایداری ساختار پرلیتی دارد. ریل آهن به دلیل قرارگیری تحت بارهای متناوب و تنش‌ های تماسی شدید، باید دارای ریزساختار یکنواخت و عاری از ناخالصی‌ های مضر باشد؛ به همین دلیل کنترل فسفر و گوگرد در فرآیند فولادسازی اهمیت بالایی دارد. در برخی کاربردهای صنعتی، از فولادهای CK45 و CK55 برای مسیرهای جرثقیلی یا معدنی بهره گرفته می‌ شود که به دلیل درصد کربن مشخص، سختی و مقاومت سایشی مطلوبی ارائه می‌ دهند. تغییر ترکیب شیمیایی و عملیات حرارتی مستقیماً بر قیمت ریل آهنی و عملکرد طولانی‌ مدت خط اثرگذار است.

استاندارد ریل فولادی بر اساس شرایط بهره‌ برداری، میزان بار محوری و سرعت طراحی خط تعیین می‌ شود و هر مقطع باید الزامات مکانیکی و شیمیایی مشخصی را برآورده کند. در خطوطی که بار محوری بالا دارند، مانند مسیرهایی با بار 25 تن، از گریدهایی نظیر UI360 استفاده می‌ شود که مقاومت سایشی و استحکام خستگی بالاتری فراهم می‌ کنند. انتخاب استاندارد تنها به جنس فولاد محدود نیست، بلکه تلرانس‌ های ابعادی، سختی سطحی سر ریل و کیفیت ریزساختار نیز در چارچوب همان استاندارد تعریف می‌ شود. کشورهای مختلف با توجه به سیاست‌ های حمل‌ و نقل و شرایط اقلیمی، تیپ‌ های متفاوتی را مبنا قرار می‌ دهند. از مهم‌ ترین نظام‌ های مرجع می‌ توان به استاندارد اروپا با تیپ S، استاندارد روسیه با تیپ R و استاندارد ژاپن با طبقه‌ بندی JIS اشاره کرد که هر یک محدوده مشخصی از وزن واحد طول، ترکیب شیمیایی و خواص مکانیکی را تعیین می‌ کنند و مبنای طراحی شبکه‌ های ریلی مدرن قرار می‌ گیرند.


مراحل ساخت ریل راه آهن

مراحل ساخت ریل راه آهن

تولید ریل راه آهن فرآیندی چند مرحله‌ ای و دقیق است که از فولادسازی در کوره‌ های پیشرفته آغاز شده و تا نورد نهایی، عملیات حرارتی و کنترل کیفی ادامه می‌ یابد. در این مسیر، ترکیب شیمیایی مذاب، کنترل عناصر گازی و میزان آخال‌ های غیر فلزی نقش تعیین‌ کننده‌ ای در عملکرد بلند مدت ریل دارند. استاندارد EN 13674-1 الزامات مشخصی برای کیفیت متالورژیکی تعریف کرده است تا ریل تولید شده در برابر تنش‌ های خمشی، سایش تماسی و خستگی، مقاوم باشد. کنترل پارامترهای شیمیایی پیش از ریخته‌ گری مداوم و پایش نتایج پس از نورد، تضمین می‌ کند که ریزساختار پرلیتی یکنواخت و بدون ناپیوستگی ایجاد شود. در ادامه مهم‌ ترین شاخص‌ های کنترلی این استاندارد معرفی می‌ شوند:

  • کنترل نیتروژن مذاب

مقدار نیتروژن باید زیر 90 ppm نگه داشته شود تا از تردی بین‌ دانه‌ ای جلوگیری شود.
افزایش این عنصر می‌ تواند مقاومت خستگی و چقرمگی را کاهش دهد.

  • پایش هیدروژن محلول

حداکثر مجاز 5.2 ppm تعیین شده است تا خطر ترک‌ های تأخیری به حداقل برسد.
در انتهای فرآیند ریخته‌ گری، اندازه‌ گیری مجدد برای اطمینان از ثبات مقدار انجام می‌ شود.

  • محدودیت اکسیژن

میزان اکسیژن نباید از 20 ppm فراتر رود.
کنترل آن باعث کاهش تشکیل آخال‌ های اکسیدی در مقطع ریل می‌ گردد.

  • آزمون سولفور پرینت

این آزمایش توزیع ترکیبات گوگردی را در سطح مقطع نشان می‌ دهد.
نتایج باید با حدود مجاز استاندارد تطابق داشته باشد تا یکنواختی تضمین شود.

  • ارزیابی سختی

پس از نورد و خنک‌ کاری، سختی سر ریل اندازه‌ گیری می‌ شود.
این شاخص بیانگر مقاومت سایشی در تماس با چرخ است.

  • کنترل عمق لایه دکربوره

میزان کاهش کربن در لایه سطحی کنترل می‌ شود.
عمق بیش از حد می‌ تواند استحکام سطحی را کاهش دهد.

  • سنجش آخال‌ های اکسیدی

برای 95 درصد نمونه‌ ها باید شاخص K3 کمتر از 10 باشد.
حداکثر 5 درصد نمونه‌ ها می‌ توانند تا K3 کمتر از 20 قرار گیرند.

وضعیت خط ریل راه آهن ایران و جهان

ریلی که در ذوب ‌آهن ایران تولید می‌ شود مانند میلگرد اصفهان دارای کیفیت بالایی بوده و U33 نام دارد، اما ریلی که برای شرایط جوی و باربری ایران مناسب است UIC60 می ‌باشد. در سال 86 مسئولان راه آهن کشوری و شرکت فولاد تولید کننده توافق ‌نامه ‌ای مبنی بر تولید ریل بر اساس استاندارد جهانی امضا کردند، اما به دلیل مشکلات واردات مواد اولیه موفق به ساخت آن نشدند. امروزه در دنیا 17 کشور، سازنده ریل ‌های استاندارد هستند که با پروژه جدید ساخت ریل راه آهن در ذوب ‌آهن کشور، ایران نیز به‌ عنوان هجدهمین کشور تولید ریل شناخته می ‌شود. با این ‌حال هنوز در واردات مواد اولیه مشکل دارد. بیشترین حجم تولید ریل راه‌ آهن مربوط به کشور چین است که سالیانه 550 هزار تن ریل تولید می ‌کند. بعد از آن کشورهای ژاپن، آمریکا و اتریش تولیدکنندگان فعال جهان هستند. جهت اطلاع از قیمت میلگرد ذوب آهن به روز به سایت مرکزآهن مراجعه نمایید.


میزان واردات و مصرف ریل قطار در ایران

میزان واردات و مصرف ریل قطار در ایران

میزان مصرف ریل در هر کشوری به میزان بازسازی خطوط و پروژه‌ های جدید برای احداث راه‌ آهن ‌های جدید بستگی دارد. همان ‌طور که قبلاً هم گفتیم برای ساخت ریل راه ‌آهن از فولادهای UIC54 و UIC6 استفاده می ‌شود. هر متر ریل UIC6 60 کیلوگرم وزن دارد، بنابراین برای هر کیلومتر راه ‌آهن رفت‌ و برگشت 120 تن فولاد مورد نیاز است. هنوز ایران از نظر مواد اولیه به خود کفایی در این زمینه نرسیده است، به همین دلیل ریل ‌های ایران معمولاً از کشورهای روسیه، چین، هند، آلمان و اتریش وارد می‌ شود. مهندسین کشورمان نیز بی ‌وقفه در تلاش هستند تا بتوانند به خودکفایی رسیده و ریل ‌های استاندارد مورد نیاز کشور را تأمین کنند.

ریل ‌های راه آهن از نظر حمل ‌و نقل بسیار اهمیت دارند. اگر این ریل‌ ها دقیقاً طبق استاندارد ساخته نشوند به ‌راحتی تحت نیروهای مختلف شکسته شده و می‌ توانند قطار را از مسیر منحرف کنند. در نتیجه خسارات جانی و مالی شدید و جبران ‌ناپذیری ایجاد می‌ شود. بنابراین هر چه از نظر کیفی بیشتر مورد نظارت باشند، هم طول عمر بیشتری خواهند داشت و هم ایمنی بالاتری را در بر می ‌گیرند.

سوالات متداول

ریل راه‌ آهن چیست و چه نقشی در زیرساخت حمل‌ و نقل ریلی دارد؟

ریل راه‌ آهن، پروفیل فولادی نورد شده‌ ای است که مسیر حرکت قطار را هدایت کرده و بار محوری را به زیرسازی منتقل می‌ کند.

ریل راه‌ آهن چه مشخصات فنی و آلیاژی باید داشته باشد؟

باید استحکام، سختی سطحی، مقاومت خستگی و ترکیب شیمیایی کنترل‌ شده با کربن و منگنز مناسب داشته باشد.

جنس ریل قطار از چه فولادی است و چرا مقاومت سایشی بالایی دارد؟

جنس ریل قطار از فولاد کربنی پرمقاومت با ریزساختار پرلیتی ساخته می‌ شود که به دلیل سختی بالا، مقاومت سایشی زیادی دارد.

وزن ریل قطار چگونه تعیین می‌ شود و چه تأثیری بر ظرفیت بار دارد؟

وزن ریل قطار بر حسب کیلوگرم بر متر و متناسب با بار محوری و سرعت خط انتخاب می‌ شود و وزن بیشتر ظرفیت بار را افزایش می‌ دهد.

جدول استاندارد ریل قطار شامل چه اطلاعاتی است؟

ابعاد مقطع، وزن واحد طول، گرید فولاد، خواص مکانیکی و تلرانس‌ های مجاز را نشان می‌ دهد.

اجزای اصلی ریل راه‌ آهن کدام‌ اند و هرکدام چه وظیفه‌ ای دارند؟

کله، جان و پایه ریل که به‌ ترتیب محل تماس چرخ، انتقال تنش و توزیع بار به تراورس هستند.

مراحل ساخت ریل راه‌آهن از تولید فولاد تا بهره‌ برداری چگونه است؟

مراحل ساخت ریل راه‌آهن شامل تولید فولاد، ریخته‌ گری شمش، نورد به مقطع ریل، عملیات حرارتی و آزمون کنترل کیفیت تا نصب در خط می شود.

محصولات حافارد استیل
ورق سرد
ورق گرم
تیرآهن
هاش
ریل
میلگرد
ترانس
نبشی
ناودانی
سپری
چهارپهلو
تسمه
هشتپر
شمش
لوله
اتصالات
پروفیل
پیچ و مهره
ابزار
حفاظ
محصولات حافارد میت
گاو
گوسفند
مرغ
ماهی
محصولات حافارد اینجینیرس
آجر
بلوک
سیمان
بتن
پیمانکاری حافارد اینجینیرس
سازه فولادی
سازه بتنی
سوله
دکوراسیون
نمای خارجی
خاکبرداری
داربست بندی
آرماتوربندی
بتن ریزی
گچکاری
سیمانکاری
دیوارچینی
برق کاری
لوله کشی
کفسازی
راه سازی